آییکیمیلر
آییکیمیلر زامان محدودهسی: 38–0 Ma Late Eocene – Recent | |
---|---|
![]() | |
قونور آیی (Ursus arctos) | |
علمی قوروپلاشدیرما ![]() | |
عالم: | حئیوان |
تیپ: | خوْردالیلار |
صینیف: | ممهلیلر |
دسته: | ییٛرتیجیلار |
آلت دسته: | Caniformia |
Infraorder: | Arctoidea Tedford, 1976 |
عائله: | Bear G. Fischer de Waldheim, 1817 |
Type genus | |
Ursus Linnaeus, 1758 | |
Subfamilies | |
|
آیئ(Ayı) یا آیی کیمیلر (اینگیلیسجه: Bear, فارسجا: خرس، عربجه: دب، روسجا: Медвежьи، آنادوْلو تۆرکجهسیجه: Ayıgiller) خوْردالیلارتیپینه عایید حئیوان نؤعو. خوْردالیلار۵۰۰ میلیون ایل بۇندان اوّل عمله گلیب. خوْردالیلارین قدیملیینه و مۆختلیفلیینه باخمایاراق اوْنلاری بیرلشدیرن عۆمومیلیک وار: بۇ سوْتونون اۆستونده بوْرو فوْرمالی مرکزی اعصاب سیستمی یئرلشیر. اونلار جانیفورما و یا ایت کیمی تسنیف ادیلیرلر. یالنیز سککیز آیی نووو موجود اولماسینا باخمایاراق گنیش یایلمیشدیر شیمالی یاریمکورد و قیسمن جنوبی یاریمکورد موختلیف یاشاییش یرلندیرنده گورونور.
آیی، اورسیدا آیلسینین ات یین مملیلردن دیلر. اونلار جانیفورما و یا ایت کیمی تسنیف ادیلیرلر. یالنیز سککیز آیی نووو موجود اولماسینا باخمایاراق گنیش یایلمیشدیر شیمالی یاریمکورد و قیسمن جنوبی یاریمکورد موختلیف یاشاییش یرلندیرنده گورونور. آیی لار شیمالی آمریکا، جنوبی آمریکا، آوروپا و آسیا قیتلرینده تاپیلیر. معاصر آیی لارین عمومی خصوصیت لرین آراسیندا، ایری بدنی، اوزون بورونلو، کیچیک یووارلاق قولاقی، توکلو ساچلی بش دری چکیلمین پنجلی آکین پنجلری و قیسا قویروقلاری وار.
تصنیفات
[دَییشدیر]فیلوجنیا
[دَییشدیر]قید ادک کی، بعضی دیللرده "آیی" آدلاندیریلسادا، قیرمیزی پاندا و ینوت و اولارین یاخین قوهوم لاری آیی دییل، عکسی ده موستلیددیر.
یرده اولان و فوسیل آیی نولری آراسینداکی علاقه لره دایر ایکی فیلوجنتیک فرضیه وار. بیری بوتون نوع آیی لارین یددی آلت آیلده تصنیف ادیلدیی و علاقه دارمقاللردیر:
Ursidae |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
فیزیکی خوصوصیات
[دَییشدیر]اولچوسو
[دَییشدیر]قوطب آییسی 350-700 کیلوگرم آغیرلیغیندا و عمومعی اوزون لوقی 4-3 متر دیر.
مورفولوژی
[دَییشدیر]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/49/Bear_foot.jpg/220px-Bear_foot.jpg)
آیی لار عمومی یتلر قیسا قویروق و موحکم حیوان دیلار. کیشی لر عمومی یتله داها بویوک اودوقلاری اوچون اولچوسی باخیمیندان جینسی اولاراق دیفورم اولولار.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/02/Black_bear_large.jpg/220px-Black_bear_large.jpg)
ایستیلیک ایتکیسینی مینیموما ادیرمک اوچون آیی لارین کیجیک یووارلاق قولاقلاری وار، لکین اشیتمه و گورمه خوصوصا کسکین دییل.
پایلانماسی و یاشاییش ساحسی
[دَییشدیر]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/28/Spectacled_Bear_161_%282%29.jpg/220px-Spectacled_Bear_161_%282%29.jpg)
اوزاق آییلار اساسا شیمالی یاریمکوردکی آلتمیش اولکده راست گلینیر و آسیا، شیمالی آمریکا و آوروپادا جملشیر.
داورانیش و اکولوجیا
[دَییشدیر]قهوه ای و آمریکالی قارا آیی لار عمومیتله دیومومدولار، اساساگوندوزلری یم ییه بیلسلرده ، گون اراسیندا چوخ حیسهدیلر.
قیدالانما
[دَییشدیر]یارپاقلاردان، کوکلردن و تزه ات و بالیقلارا قدر هر هانسی بیر شی ییرلر و هضم سیستمی و دیشلری بله بیر پهریزه یوغونلاش دیریلمیشدیر
بروملیادلار اینکلی ایینین پهریزین 50%-نی تشکیل اده بیلرکی، یودا اونلاری آچماق اوچون گوجلو چنلرله مالیک دیر.
گونش آیی لار هم بوجیی و هم ده بالی اولاماق اوچون اوزون دیللریندن ایستفاده ادیرلر.
رابیطه
[دَییشدیر]اینسانلارلا موناسیبت
[دَییشدیر]بو آلت باشلیغی گئنیشلندیرماق لازیمدیر. ائلیه بولرسیز علاوه ائتماغیزینان کومک ائدسیز. |
قوروما
[دَییشدیر]بو آلت باشلیغی گئنیشلندیرماق لازیمدیر. ائلیه بولرسیز علاوه ائتماغیزینان کومک ائدسیز. |
هوجوم
[دَییشدیر]بو آلت باشلیغی گئنیشلندیرماق لازیمدیر. ائلیه بولرسیز علاوه ائتماغیزینان کومک ائدسیز. |
بیر نچه آیی نوعو اینسانلار اوچون تهلوکلیدیر.
گورونتولر
[دَییشدیر]قایناقلار
[دَییشدیر]- ^ Servheen, C.; Herrero, S.; Peyton, B. (1999). Bears: Status Survey and Conservation Action Plan. IUCN. pp. 5–10. ISBN 978-2-8317-0462-3.
They are opportunistic omnivores whose diet varies from plant foliage, roots, and fruits; insect adults, larvae, and eggs; animal matter from carrion; animal matter from predation; and fish. Their dentition and digestive system reflects this varied diet.