Портал:Фән
Бөтә порталдар • География • Тарих • Йәмғиәт • Шәхестәр • Дин • Спорт • Техника • Фән • Сәнғәт • Фәлсәфә
Фәнни портал
![Наука](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6c/Sporidesmin.gif/200px-Sporidesmin.gif)
Фән (шулай уҡ ғилем) – төплө мәғлүмәттәр йыйыу, классификациялау, анализлауҙы, тәбиғәт күренештәрен йәки йәмғиәт процестарын аңлатырға һәм уларҙың үҫешен алдан күрергә мөмкинселек биреүсе теорияларҙы яҡшыртыу һәм яңыларын төҙөүҙе үҙ маҡсаты итеп алған эшмәкәрлек өлкәһе. Шулай уҡ фән үҙ үҫешенә үҙе булышлыҡ итеүсе аналитик белемдәр системаһын аңлата.
Фән-кешеләрҙең өҫтәмә белем алыуға йүнәлтелгән эшләү өлкәһе, тип аңлатма бирә ҡайһы бер философия дәреслектәре.
Фән ғәҙәттә ике төп өлкәгә бүленә:
- тәбиғи күренештәрҙе өйрәнеүсе тәбиғи фәндәр;
- кеше һәм йәмғиәтте өйрәнеүсе йәмғиәт фәндәре.
Фән өлкәләре
Һайланған мәҡәлә
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/ba/thumb/7/71/Rumford.gif/250px-Rumford.gif)
Боронғолар йылылыҡ миҡдарын (количество теплоты, heat) ут менән бәйле тип уйлағандар. Б.э.т. 3000 йылдарҙа боронғо Египет кешеләре йылылыҡты мифология менән бәйләгән. Сократ философияһына тиклемге замандан Көнбайыш философияһына тиклем ҡыҙыу бәхәстәр бара.
Боронғо грек философы Эмпедокл Акрагантский бөтә мәтдәләр ҙә дүрт элементтан (ябай берәмектән): ер,һыу, һауа, уттан тора тигән тәғлимәт индерә. Һуңынан барлыҡҡа килгән флагистон һәм калорик төшөнсәләре Эмпедокл тәкдим иткән ут элементы менән бәйле. Боронғо грек философы Гераклит «Был донъла бөтә нәмә лә үҙгәрә» тигән әйтем менән билдәле була. Уның фекеренсә, тәбиғәттә төп элемент- ут, ут һыуға әйләнә, һыу ҡуйырып ергә әйләнә . дауамы....
Беләһегеҙме…
Һайланған шәхес
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fb/Curie-nobel-portrait-2-600.jpg/150px-Curie-nobel-portrait-2-600.jpg)
Мари́я Склодо́вская-Кюри́ (франц. Marie Curie, пол. Maria Skłodowska-Curie; ҡыҙ сағындағы исеме Мария Саломея Склодовская, пол. Maria Salomea Skłodowska;1867 йылдың 7 ноябрендә тыуған (Варшава, Поляк Батшалығы, Рәсәй империяһы) — 1934 йылдың 4 июлендә вафат булған ( Санселльмоз янында, Франция) — поляк-француз ғалим-экспериментаторы (физик, химик), педагог, йәмәғәт эшмәкәре.Ике тапҡыр Нобель премияһының лауреаты: физика буйынса (1903) һәм химия буйынса (1911), тарихта беренсе ике тапҡыр Нобель лауреаты. Парижда Кюри Институты һәм Варшавала Мария Склодовская-Кюри исемендәге Онкологик Үҙәк асҡан. Пьер Кюриның ҡатыны, уның менән бергә радиоактивлыҡ фәне менән шөғөлләнгән. Ире менән берлектә радий (лат. radiāre «нурланыу» тигәндән) һәм полоний ( Польшаның латинса атамаһынан , Polōnia — Марии Склодовскаяның тыуған иленә бағышлауы) элементтарын асҡан..
(артабан…)
Ҡатнашырға теләйһегеҙме?