Afrika
![]() | |
přestrjeń: | 30.271.000 km2 |
wobydlerstwo: | 1.000.000.000 (staw 2009) |
ličba krajow: | 54 |
rěče: | arabšćina, francošćina, jendźelšćina, portugalšćina, swahilšćina a wjele druhich |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6d/Africa_satellite_plane.jpg/220px-Africa_satellite_plane.jpg)
Afrika je z přestrjenju wot 30 milionow km² a miliardu wobydlerjow druhi najwjetši kontinent na swěće. Płaći jako „kolebka čłowjestwa“, domizna jedneje z prěnich wysokich kulturow w Egyptowskej a bu w 19. lětstotku nimale dospołnje kolonizowana přez europske staty.
Mjezuje ze Srjedźnym morjom na sewjeru, z Čerwjenym morjom na sewjerowuchodźe, z Indiskim oceanom na wuchodźe a z Atlantiskim oceanom na zapadźe. Gibraltarski přeliw mjez afriskim Marokkom a europskej Španiskej je jenož 14 km šěroki. Najwyši dypk Afriki je Kibo w masiwje Kilimandźaro (5895 m) na sewjerowuchodźe Tansanije.
We wjetšinje afriskich krajow knježi chudoba; wulke towaršnostne problemy – wosebje južnje pusćiny Sahara – su hłód, snadnosć wody, rozšěrjeny HIV-wirus a korupcija.
W Africe rěči so nimale 2.000 wšelakich rěčow.
Kraje
[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]Afrika wobsteji ze 54 njewotwisnych statow. Najwjetše kraje su po přestrjeni Algeriska, Demokratiska republika Kongo a Sudan a po ličbje wobydlerstwa Nigerija, Etiopiska a Egyptowska.
Algeriska (stolica: Alžěr)
Angola (Luanda)
Benin (Porto Novo)
Botswana (Gaborone)
Burkina Faso (Ouagadougou)
Burundi (Bujumbura)
Centralnoafriska republika (Bangui)
Čad (N’Djamena)
Dźibuti (Dźibuti)
Egyptowska (Kairo)
Ekwatorialna Gineja (Malabo)
Eritreja (Asmara)
Etiopiska (Addis Abeba)
Gabun (Libreville)
Gambija (Banjul)
Ghana (Accra)
Gineja (Conakry)
Gineja-Bissau (Bissau)
Južna Afrika (Pretoria)
Južny Sudan (Juba)
Kamerun (Yaoundé)
Kap Verde (Praia)
Kenija (Nairobi)
Komory (Moroni)
Kongo, Demokratiska republika (Kinshasa)
Kongo, republika (Brazzaville)
Lesotho (Maseru)
Liberija (Monrovia)
Libyska (Tripolis)
Madagaskar (Antananarivo)
Malawi (Lilongwe)
Mali (Bamako)
Marokko (Rabat)
Mauritius (Port Louis)
Mawretanska (Nouakchott)
Mosambik (Maputo)
Namibija (Windhuk)
Niger (Niamey)
Nigerija (Abuja)
Ruanda (Kigali)
Sambija (Lusaka)
São Tomé a Príncipe (São Tomé)
Senegal (Dakar)
Seychelle (Victoria)
Sierra Leone (Freetown)
Simbabwe (Harare)
Słonowinowy pobrjóh (Yamoussoukro)
Somalija (Mogadišu)
Sudan (Khartum)
Swaziska (Mbabane)
Tansanija (Dodoma)
Togo (Lomé)
Tuneziska (Tunis)
Uganda (Kampala)
Zwadnej teritorijej stej Zapadna Sahara a Somaliland.
Někotre eksteritorialne teritorije zwjetša europskich statow:
- Acory a Madeira (Portugalska)
- Ceuta a Melilla (Španiska)
- Kanary (Španiska)
- Réunion a Mayotte (Francoska)
- Britiski Indiskooceanski Teritorij
- Princ-Eduardowe kupy(z Marionowej kupu) (Južna Afrika)
- Sankt Helena (Zjednoćene kralestwo)
- Bouvetowa kupa (Norwegska)
- Heardowa kupa a Macdonaldowe kupy (Awstralska)
Wotkaz
[wobdźěłać | žórłowy tekst wobdźěłać]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/12px-Commons-logo.svg.png)
Algeriska |
Angola |
Benin |
Botsuana |
Burkina Faso |
Burundi |
Centralnoafriska republika |
Čad |
Dźibuti |
Egyptowska |
Ekwatorialna Gineja |
Eritreja |
Etiopiska |
Gabun |
Gambija |
Ghana |
Gineja |
Gineja-Bissau |
Južna Afrika |
Južny Sudan |
Kamerun |
Kap Verde |
Kenia |
Komory |
Demokratiska republika Kongo |
Republika Kongo |
Lesotho |
Liberija |
Libyska |
Madagaskar |
Malawi |
Mali |
Marokko |
Mawretanska |
Mauritius |
Mosambik |
Namibija |
Niger |
Nigerija |
Ruanda |
Sambija |
São Tomé a Príncipe |
Senegal |
Seychelle |
Sierra Leone |
Simbabwe |
Słonowinowy pobrjóh |
Somalija |
Sudan |
Swaziska |
Tansanija |
Togo |
Tuneziska |
Uganda
Druhe teritorije:
Ceuta |
Îles éparses |
Kanariske kupy |
Madeira |
Mayotte |
Melilla |
Réunion |
St. Helena |
Zapadna Sahara