پولینڈ-لتھوانیا دولت مشترکہ
Polish–Lithuanian Commonwealth | |||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
1569–1795[۱] | |||||||||||||||
| |||||||||||||||
Motto:
| |||||||||||||||
![]() The Polish–Lithuanian Commonwealth at its peak in 1619 | |||||||||||||||
دار الحکومت | (درحقیقت) | ||||||||||||||
عام زباناں | Official: پولش زبان and لاطینی زبان Regional:
| ||||||||||||||
مذہب | Official: کاتھولک کلیسیا Minority:
| ||||||||||||||
حکومت |
| ||||||||||||||
King / Grand Duke | |||||||||||||||
• 1569–1572 | Sigismund II Augustus (first) | ||||||||||||||
• 1764–1795 | Stanisław August Poniatowski (last) | ||||||||||||||
مقننہ | General sejm | ||||||||||||||
• Privy council | Senate | ||||||||||||||
تاریخی دور | Early modern period | ||||||||||||||
1 July 1569 | |||||||||||||||
5 August 1772 | |||||||||||||||
3 May 1791 | |||||||||||||||
23 January 1793[۱] | |||||||||||||||
24 October 1795[۱] | |||||||||||||||
رقبہ | |||||||||||||||
1582 | ۸۱۵٬۰۰۰[۹] کلومیٹر2 (۳۱۵٬۰۰۰ مربع میل) | ||||||||||||||
1618 | ۱٬۰۰۰٬۰۰۰[۱۰][۱۱] کلومیٹر2 (۳۹۰٬۰۰۰ مربع میل) | ||||||||||||||
آبادی | |||||||||||||||
• 1582 | ~8,000,000[۱۲] | ||||||||||||||
• 1618 | ~12,000,000 | ||||||||||||||
|
پولینڈ-لتھوانین یونین یا دولت مشترکہ (باضابطہ طور پر: "دو قوماں دی سرزمین" ، " دونے قوماں کی دولت مشترکہ"؛ پولش :Rzeczpospolita Obojga Narodów: رزیکپوسپلیٹا اوبوجگا ناروڈو؛ لتھوانیائی : čečpospolita Abiejų tautų respublika؛ لاطینی : Serenissima Res Publica Poloniae) پولینڈ بادشاہت تے لتھوانیا دی گرانڈ ڈچی دے وچکار اک فیڈریشن سی ، جو 1569 توں 1795 تک موجود سی۔ اپنے وجود دے دوران ایہ ملک یورپ دا سب توں وڈا ملک تھا۔[б] [в] [۱۳][۱۴]
یونین دی کچھ مخصوص خصوصیات سن۔ اس طرح ، سیاسی نظام (جسنوں "گولڈن فریڈم" وی کہیا جاندا اے ) بادشاہ دی طاقت اُتے سخت کنٹرول دی خصوصیت سی۔ ایہ کنٹرول مقننہ " سیجم " دے ذریعہ کیتا گیا سی ، جو اشرافیہ (" شلہٹا ") دے زیر اقتدار سی ۔ اس طرح دا سیاسی نظام جمہوریت دے جدید تصورات ، [۱۵] آئینی بادشاہت [۱۶][۱۷][۱۸] تے فیڈریشن دا محور سی ۔ [۱۹] دونے ملکاں نے جو یونین تشکیل دتی سی اوہ باضابطہ طور اُتے مساوی سن ، لیکن پولینڈ حالے وی اس یونین دا غالب شراکت دار سی۔ [г]
پولش-لتھوانیائی یونین وچ نسلی تنوع تے غیر معمولی مذہبی رواداری دی اک اعلیٰ ڈگری سی ، [д] [۲۰] جو ، اُتے ، وقت دے نال نال تبدیل ہوئی۔ [۲۱]
کئی دہائیاں دی طاقت دے بعد ، یونین دے سنہری دور دے دوران ، ملک نوں سیاسی ، فوجی تے معاشی زوال دے دور دا سامنا کرنا پيا۔ اٹھارہويں صدی دے آخر وچ تیز ہنگامی حالات نے پڑوسی ملکاں آسٹریا ، پرشیا تے روس دے وچکار تفریق پیدا کردتی۔ اس خاتمے توں کچھ ہی دیر پہلے ، وڈی اصلاحات دیاں کوششاں کيتیاں گئياں ، تے 3 مئی ، 1791 دا آئین منظور کیتا گیا ، جس توں ایہ جدید تریخ دا دوسرا قدیم ترین قومی آئین بن گیا۔ [۲۲] سائیٹ غلطی:بند کردا </ref> ؛ <ref> دا گھاٹا ٹیگ
یہ سولہويں توں ستارہويں صدی دے یورپ دے سب توں وڈے [۲۳] تے سب توں زیادہ آبادی والے ملکاں وچوں اک سی۔ اس دی سب توں وڈی علاقائی حد تک ، ستارہويں صدی دے اوائل وچ ، دولت مشترکہ نے اک ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ کلومربع میٹر (۴۰۰٬۰۰۰ مربع میل) [۲۴] تے 1618 تک تقریبا 12 ملین دی کثیر نسلی آبادی برقرار رہی۔ [۲۵][۲۶] پولش تے لاطینی دو باہمی زباناں سن۔
عہد حاضر دیاں ریاستاں وچ یونین دی بہت ساریاں خصوصیات سن۔ اس دے سیاسی نظام دی خصوصیت بادشاہت دی طاقت اُتے سخت جانچ پڑتال کرنا سی۔ ایہ چیک کردا مقننہ (کی طرف توں نافذ کيتے گئے سجیم ) شرافت (کی طرف توں کنٹرول شلاختا ). ایہ محاوراندی نظام جمہوریت دے جدید تصورات دا پیش خیمہ سی ، [۲۷] 1791 دی آئینی بادشاہت ، [۲۸][۲۹][۳۰] تے فیڈریشن دے مطابق۔ [۳۱] اگرچہ دولت مشترکہ دی دو جزو والی ریاستاں باضابطہ طور اُتے مساوی سن ، لیکن اس یونین وچ پولینڈ دا اہم شراکت دار سی۔ [۳۲]
وارسا کنفیڈریشن ایکٹ 1573 دے ذریعہ پولش – لتھوانیائی دولت مشترکہ نوں نسلی تنوع دی اعلیٰ سطحی تے نسبتا مذہبی رواداری نے نشان زد کیتا سی۔ [۳۳] [lower-alpha ۱] اُتے ، وقت دے نال نال مذہبی آزادی دی ڈگری مختلف ہُندتی گئی۔ [۳۴] 1791 دے آئین نے وارسا کنفیڈریشن دے برعکس کیتھولک مذہب نوں "غالب مذہب" دے طور اُتے تسلیم کیتا ، لیکن فیر وی مذہب دی آزادی نوں اس دے نال ہی عطا کیتا گیا۔ [۳۵]
کئی دہائیاں دی خوشحالی دے بعد ، [۳۶] ایہ طویل سیاسی ، [۳۷][۳۸] فوجی تے معاشی [۳۹] زوال دے دور وچ داخل ہويا۔ اس دی ودھدی ہوئی کمزوری 18 واں صدی دے آخر وچ اس دے پڑوسی ملکاں ( آسٹریا ، پرشیا تے روس ) دے درمیان تقسیم دا باعث بنی۔ اس دے خاتمے توں کچھ دیر پہلے ، دولت مشترکہ نے وڈے پیمانے اُتے اصلاحی کوششاں اختیار کيتیاں تے 3 مئی دا آئین نافذ کیتا – جدید یورپی تریخ وچ پہلی مرتبہ مرتب شدہ آئین تے جدید عالمی تریخ وچ دوسرا ( ریاستہائے متحدہ امریکا دے آئین دے بعد)۔ [۴۰][۴۱][۴۲][۴۳]
ناں ماخذ
[سودھو]نام ( Rzeczpospolita) لاطینی ریس پبلکا دا اک سلووینیا ورژن اے ، (لیٹ. آر ایس ، پولش: آرزیکز تے لیٹ۔ پبلیکا ، پولش: پوپولیٹا)۔
ریاست دا سرکاری ناں کنگڈم آف پولینڈ تے لیتھوانیا دی گرینڈ ڈچی تھا ( سانچہ:Lang-pl ، سانچہ:Lang-lt ، لاطینی: Regnum Poloniae Magnusque Ducatus Lithuaniae ) تے لاطینی اصطلاح عام طور اُتے بین الاقوامی معاہداں تے سفارت کاری وچ مستعمل سی۔ [۴۴] 17 واں صدی وچ تے بعد وچ ایہ پولینڈ کی دولت مشترکہ کے ناں توں وی جانا جاندی سی ( سانچہ:Lang-pl ، لاطینی: Serenissima Res Publica Poloniae ) ، پولینڈ دی بادشاہی دی دولت مشترکہ ، [۴۵] یا دولت مشترکہ پولینڈ ۔ [۴۶] اس دے باشندےآں " طور اُتے روگٹھ گل گل وچ اسنوں Rzeczpospolita " ( Ruthenian Рѣч Посполита سے Rech Pospolita: سانچہ:Lang-lt ). کہندے سن ۔
مغربی یورپی باشندے اکثر پولینڈ کے ناں نوں آسان کردے سن تے زیادہ تر ماضی تے جدید وسائل وچ اسنوں مملکت برائے پولینڈ یا محض پولینڈ کے ناں توں جانیا جاندا اے۔ [۴۷][۴۸][۴۹] شرائط: پولینڈ کی دولت مشترکہ تے دولت مشترکہ دی دو اقوام ( سانچہ:Lang-pl ، لاطینی: Res Publica Utriusque Nationis ) دو اقوام دی باہمی گارنٹی وچ استعمال ہوئے سن ۔ [۵۰] انگریزی دی اصطلاح 'پولش – لتھوانیائی دولت مشترکہ' تے جرمن 'پولن لیتوین' نوں دولت مشترکہ دی دو اقوام کے متغیرات دی شکل وچ پیش کیتا جاندا اے۔ [۴۷] دوسرے ناواں وچ جمہوریہ نوبل ( سانچہ:Lang-pl ) تے پہلی دولت مشترکہ ( سانچہ:Lang-pl ) ، جو پولینڈ دی تریخ نگاری وچ نسبتا عام اے۔
تریخ
[سودھو]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/58/Great_Chor%C4%85%C5%BCy_of_the_Polish_Crown.jpg/150px-Great_Chor%C4%85%C5%BCy_of_the_Polish_Crown.jpg)
پولینڈ تے لیتھوانیا وچ 14 واں صدی تے 15 واں صدی دے اوائل وچ جنگاں تے اتحاد دا اک متبادل سلسلہ چل رہیا سی۔ لبلن دی مستقل 1569 یونین توں پہلے دونے (کراکاؤ تے ولنا دی یونین ، کروو دی یونین ، ولونو تے رڈوم دی یونین ، گرڈنو دی یونین ، تے ہوروڈو دی یونین) دے وچکار متعدد معاہداں اُتے حملہ ہويا۔ ایہ معاہدہ جیجیلن خاندان دے آخری بادشاہ سگزمنڈ II اگسٹس دی سگنل کارنامےآں وچوں اک سی۔ سگسمنڈ دا خیال سی کہ اوہ اختیاری بادشاہت نوں اپنا کر اپنی سلطنت دا تحفظ کرسکدا اے۔ 1572 وچ انہاں دی موت دے بعد اک تن سالہ تعطیل ہويا جس دے دوران آئینی نظام وچ ایڈجسٹمنٹ کيتی گئی۔ انہاں ایڈجسٹمنٹ نے پولش اشرافیہ دی طاقت وچ نمایاں اضافہ کیتا تے واقعی انتخابی بادشاہت قائم کيتی۔
دولت مشترکہ 17 واں صدی دے اوائل وچ اپنے سنہری دور نوں پہنچی۔ اس دی طاقتور پارلیمنٹ وچ امرا دا غلبہ سی جو تیس سال دی جنگ وچ شامل ہونے توں گریزاں سن ۔ اس غیرجانبداری نے ملک نوں اک ایداں دے سیاسی - مذہبی تنازعہ دی لپیٹ توں بچایا جس نے بیشتر عصری یورپ نوں تباہ کردتا سی۔ دولت مشترکہ سویڈن ، روس دے سارڈوم ، تے سلطنت عثمانیہ دے واسلز دے خلاف اپنا مقابلہ کرنے وچ کامیاب رہی ، تے ایتھے تک کہ اس نے اپنے ہمسایہ ملکاں دے خلاف توسیع پسنداں دی کامیاب کارروائیاں دا آغاز کیتا۔ پریشانی دے وقت دے دوران متعدد حملےآں وچ ، دولت مشترکہ دے دستے روس وچ داخل ہوئے تے ماسکو اُتے قبضہ کرنے وچ کامیاب رہے تے 27 ستمبر 1610 توں 4 نومبر 1612 تک ، جدوں انہاں نوں محاصرے دے بعد اوتھے توں کڈیا گیا۔
دولت مشترکہ دی طاقت اگلی دہائیاں دے دوران کئی اک ضرباں دے بعد ختم ہُندی جارہی اے۔ دولت مشترکہ دے جنوب مشرقی حص (ے (جدید یوکرین وچ خلمینیٹسکی بغاوت) وچ یوکرینین کوساکس دی اک وڈی سرکشی دا آغاز سن 1648 وچ ہويا۔ اس دے نتیجے وچ روسی زار دے تحفظ دے لئی ، یوکرائن دی درخواست ، معاہدہ پریسیلاو دی شرائط دے تحت ہوئی۔ یوکرائن دے اک حصے اُتے روسی اتحاد نے آہستہ آہستہ پولینڈ دے اثر و رسوخ نوں بڑھاوا دتا۔ دولت مشترکہ نوں دوسرا دھچکيا 1635 وچ سویڈش دا حملہ سی ، جسنوں ڈیلیج کہیا جاندا سی ، جس دی حمایت برانن برگ دے الیکٹرک ، ٹرانسلوینیائی ڈیوک جارج II ریکاکیزی تے فریڈرک ولیم دے فوجیاں نے کيتی۔ کریمیا خانیت تے نوغائی اردو دے تاتاراں نے دولت مشترکہ دے زیر کنٹرول مشرقی علاقےآں وچ تقریبا سالانہ غلام چھاپے مارے۔
ستارہويں صدی دے آخر وچ ، کمزور دولت مشترکہ دے بادشاہ جان III سوبیسکی نے سلطنت عثمانیہ نوں کچلنے والی شکستاں توں نمٹنے دے لئی مقدس رومن شہنشاہ لیوپولڈ اول توں اتحاد کیتا۔ 1683 وچ ، ویانا دی لڑائی نے عیسائی یورپ تے اسلامی عثمانیاں دی افواج دے وچکار 250 سالہ جدوجہد دا آخری موڑ کڈیا۔ مسلم پیش قدمی دی صدیاں توں جاری رہنے والی مخالفت دے لئی ، دولت مشترکہ نوں اینٹیمورل کرسچنائٹیٹس (عیسائیت دا اک وڈا حصہ) دے ناں توں پکاریا جائے گا۔ اگلے 16 برساں دے دوران ، عظیم ترک جنگ ترک ترک مستقل طور اُتے دریائے ڈینیوب دے جنوب وچ چلا جائے گی ، تے اس توں کدی وی وسطی یورپ نوں خطرہ نئيں ہوئے گا۔
18 واں صدی تک ، اس دے سیاسی نظام دے عدم استحکام نے پولینڈ نوں خانہ جنگی دے دہانے اُتے پہنچیا دتا۔ دولت مشترکہ نوں بوہت سارے داخلی مسائل دا سامنا سی تے اوہ غیر ملکی اثرات دا شکار سی۔ 1715 وچ شاہ تے شرافت دے وچکار اک واضح جنگ شروع ہوگئی ، تے زار پیٹر اعظم دی ثالثی نے ریاست نوں ہور کمزور کرنے دی پوزیشن وچ لے لیا۔ روسی فوج سن 1717 دے سائلنٹ سیجم وچ موجود سی ، جس نے مسلح افواج دی تعداد 24،000 تک محدود کردتی تے اس دی مالی اعانت متعین دی ، آزادانہ ویٹو دے عدم استحکام دے عمل دی توثیق دی ، تے بادشاہ دی سیکسن فوج اُتے پابندی عائد کردتی۔ زار معاہدے دے ضامن دے طور اُتے کم کرنا سی۔ مغربی یورپ دے امریکا وچ وسائل دے بڑھدے ہوئے استحصال نے دولت مشترکہ دی فراہمی نوں کم اہم قرار دتا اے۔
1768 وچ ، پولش - لتھُواینین دولت مشترکہ روسی سلطنت دا محافظ بن گیا۔ پولینڈ اُتے کنٹرول کیتھرین عظیم دی سفارتی تے فوجی حکمت عملیاں دا مرکز سی۔ اصلاحات دیاں کوششاں ، جداں چار سالہ سیج مئی دے آئین ، بہت دیر توں آئیاں ۔ ہمسایہ ملک روسی سلطنت ، پروشیا بادشاہی ، تے ہیبس بادشاہت نے ملک نوں تن مراحل وچ تقسیم کیتا سی۔ 1795 تک ، پولش - لتھُواینین دولت مشترکہ نوں یورپ دے نقشے توں مکمل طور اُتے مٹا دتا گیا سی۔ پولینڈ تے لیتھوانیا 1918 تک آزاد ملکاں دے طور اُتے دوبارہ قائم نئيں ہوئے سن ۔
اسٹیبلشمنٹ تے اصلاحات
[سودھو]اس یونین دی بنیاد لبن یونین دی تشکیل دے نال ہوئی سی۔ ایہ واقعہ جیگیلونی سلطنت دے آخری بادشاہ سگمنڈ II آگسٹس دی سب توں وڈی کامیابیاں وچوں اک سمجھیا جاندا اے۔ اس دی موت دے بعد ، ناں نہاد دے بعد تن سال دی مدت رہی بین سرکار۔ اس دور دا اختتام یونین دے آئین وچ نويں اصلاحات تے تبدیلیاں دے نال ہويا۔ انہاں تبدیلیاں توں اشرافیہ نوں زیادہ طاقت مل گئی۔
نويں بادشاہ دے انتخاب دے وقت ، ایہ شاہ غیرملکی امیدوار دے زیادہ حق وچ سی جسنوں جیگیلونیاں دی طرح اک ہور طاقتور خاندان بنانے دا حق نئيں ہوئے گا۔ اُتے ، ایسی خواہشات اکثر تخلیق دا باعث بنی ، یعنی غیر موثر بادشاہاں دا انتخاب ، جو مستقل طور اُتے اشرافیہ توں متصادم رہندے نيں۔ اس دے علاوہ ، اسٹیفن باتھری (1576–1586) نوں چھڈ کے ، دوسرے ملکاں دے بادشاہ اکثر یونین دے مفادات نوں اپنے اصل ملک دے مفادات دے ماتحت کرنے دی کوشش کردے سن ۔ ایہ سب توں زیادہ سویڈش واسا خاندان دے پہلے دو بادشاہاں دے زمانے وچ محسوس ہويا ، جنہاں دی پالیسیاں نے ملک نوں سویڈن سے تنازعہ وچ لیایا سی تے یونین دے ٹُٹ جانے دا آغاز کیتا سی۔
سنہری دور
[سودھو]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/df/Polish-Lithuanian_Commonwealth_1635.png/150px-Polish-Lithuanian_Commonwealth_1635.png)
نفاذ شدہ اصلاحات دے نال ہی یونین نے تمام شعبےآں وچ مضبوطی دا آغاز کیتا۔ ریاست دی تنظیم جمہوریت دی طرح سی ، جو اس وقت یورپ وچ موجود مطلق العنان بادشاہتاں دے منافی سی۔ پارلیمنٹ ("سیجم") تے اس دے ادارےآں اُتے اشرافیہ حکومت کردی سی تے اس وقت پڑوسی ملکاں دے برعکس مستقل جنگ کيتی طرف مائل نئيں سی۔ اس دی تصدیق تیس سالاں دی جنگ وچ یونین دی عدم شرکت اے۔ اُتے ، پولش-لتھوانیائی یونین نوں ملی سب توں وڈی فوجی کامیابیاں سویڈن ، روس تے سلطنت عثمانیہ دے خلاف سن ۔ ایتھے تک کہ روس دے راجگڑھ ماسکو وچ وی اس یونین نے کچھ وقت حکومت کيتی۔
زرعی برآمدات دے منافع وچ اضافہ ہونے دے نال ہی ملک دی دولت وچ اضافہ ہونے لگیا۔ مغربی یورپ وچ وڈے قدرتی اضافے نے کھانے دی طلب وچ اضافہ کیتا ، لہذا اناج دی پیداوار دے بعد پولش-لتھوانیائی یونین ، یورپ دا اک سرکردہ ملک بن گیا۔ تاجراں نے جو منافع حاصل کیتا اس دا مقصد بنیادی طور اُتے پینڈو معیشت دی ترقی دے لئی سی ، حالانکہ اس وقت مغربی یورپ وچ شہریت تے سرمایہ داری عروج اُتے سی۔
طاقت وچ کمی
[سودھو]زیبزیدوفسکی دی بغاوت (1606–1607) دے بعد دے سالاں بعد ٹائکونےآں دی تعداد وچ نمایاں اضافہ ہويا ، تے مذبحہ خانے وچ جمہوریہ سازی آہستہ آہستہ ٹائکوونز دی زبانی حیثیت اختیار کر گئی۔
یونین دی طاقت دوہری شکست دے بعد کمزور پڑنے لگی بوگدان خلمینیٹسکی دی سربراہی وچ ، کازاکاں تے کریمین تاتار دی عظیم بغاوت دے بعد ، 1648 وچ ، یونین دی طاقت دوہری شکست دے بعد ختم ہونا شروع ہوگئی۔ دوسری ناکامی 1655 وچ سویڈن دے خلاف جنگ سی۔ سویڈن وچ اتحادیاں دی حیثیت توں ٹرانسلوینیا تے برانڈین برگ سن ۔ ستارہويں صدی دے آخر وچ ، جان III دے اقتدار دے دوران ، یونین نے سلطنت عثمانیہ نوں کئی شکستاں دتیاں 1683 وچ ویانا دی لڑائی نے عیسائی یورپ تے مسلم عثمانی سلطنت دے وچکار 250 سالہ جنگ وچ اک اہم مقام حاصل کیتا۔ اگلے سولہ سالاں دے دوران ، عثمانیوںنوں آہستہ آہستہ وسطی توں جنوبی یورپ وچ کڈ دتا گیا۔
18 واں صدی وچ ، یونین نوں اندرونی مسائل دا سامنا کرنا پيا ، جو پڑوسی ملکاں دے نال خراب تعلقات دی وجہ توں وی ہويا۔ انہاں واقعات نے ملک دے سیاسی نظام نوں مکمل طور اُتے غیر مستحکم کردتا اے ، تے اسنوں انتشار دے دہانے اُتے پہنچیا اے ۔
بعد وچ اصلاحات
[سودھو]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e7/Wojniakowski_Passing_of_the_3rd_of_May_Constitution.jpg/200px-Wojniakowski_Passing_of_the_3rd_of_May_Constitution.jpg)
پولینڈ-لتھوانیائی یونین نے اپنے سیاسی نظام دی اصلاح دے لئی متعدد کوششاں کيتیاں ۔ 3 مئی 1791 نوں ، سیجم نے 3 مئی 1791 دا آئین منظور کیتا ، جو جدید تریخ دا دوسرا قدیم ترین قومی آئین سی۔ اس دے علاوہ ، آئین نوں اپنانے دے نال ہی ، پرانے نظام دے کچھ عناصر نوں ختم کردتا گیا ، بلکہ اسنوں برقرار وی رکھیا گیا۔ اس طرح ، نويں آئین نے مفت ویٹو نوں ختم کردتا۔ قانون سازی ، ایگزیکٹو تے عدالدی وچ اقتدار دی تقسیم دے لئی فراہم کردہ۔ مقبول خودمختاری پیدا ہوئی ، جس نے سیاسی حقوق نوں ودھایا؛ پینڈو آبادی دے حقوق وچ اضافہ ہويا۔ مذہبی رواداری نوں محفوظ رکھیا گیا سی۔
پر ، ایہ اصلاحات بہت دیر توں متعارف کروائی گئياں ، اس حقیقت نوں دیکھدے ہوئے کہ صرف چند مہینےآں دے بعد ، یونین اُتے اس دے تمام پڑوسی ملکاں نے حملہ کیتا ، جو یونین چھڈنے اُتے خوش سن لیکن انہاں نے شاہ ستینی سلاو اگست پونجاٹووسکی اُتے سخت ردعمل دا اظہار کیتا تے اصلاحات دی ہور کوششاں جو ملک نوں مضبوط کرن گی۔ [۵۱] روس نوں خدشہ اے کہ یونین دے نويں آئین دے ذریعہ دی جانے والی اصلاحات تے اس دے یوروپی سلطنت بننے دے امکان توں خوفزدہ اے۔ کیتھرین اعظم نے اپنے اثر و رسوخ دے لئی آئین نوں مہلک سمجھیا [۵۲] تے اسنوں جیکبین قرار دتا۔ [۵۳] گریگوری پوتیمکن نے ترگوویسکی کنفیڈریشن دا مسودہ تیار کیتا ، جس وچ اشارہ کیتا گیا سی کہ آئین "جمہوری نظریات دا انفیکشن" اے۔ [۵۴] دراں اثنا ، پروشیا تے آسٹریا ، جو اک طاقتور پولینڈ دے قیام توں وی خوفزدہ نيں ، نے آئین نوں ہور علاقائی توسیع دے بہانے دے طور اُتے استعمال کیتا۔ پروشیا دے وزیر پولینڈ دے نويں تسلط توں خوفزدہ ہوکے [۵۵] وزیر اعظم ایولڈ وون ہرزبرگ نے آئین نوں "پروشین بادشاہت دے لئی اک دھچکيا" قرار دتا۔ [۵۶] اُتے ، 3 مئی دے آئین نوں کدی وی مکمل طور اُتے نافذ نئيں کیتا گیا ، تے ایہ یونین اس دے اپوزیشن دے صرف 4 سال بعد ہی موجود سی۔
یونین دا ڈویژن
[سودھو]پہلی تقسیم
[سودھو]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fb/Rzeczpospolita_Rozbiory_1.png/200px-Rzeczpospolita_Rozbiory_1.png)
6 فروری ، 1772نوں ، سینٹ پیٹرزبرگ وچ روس تے پروشیا دے وچکار اک معاہدہ طے پایا ، تے ايسے سال 19 فروری نوں ویانا وچ اک ڈویژن معاہدہ ہويا۔ 25 جولائی نوں سینٹ پیٹرزبرگ وچ اک نويں کنونشن اُتے دستخط ہوئے ، جس دے مطابق آسٹریا نے وی اس تقسیم وچ حصہ لیا۔ اگست دے اوائل وچ ، روسی ، پروشین تے آسٹریا دی فوجاں نے پولینڈ اُتے حملہ کیتا تے کنونشن دے مطابق مقبوضہ علاقےآں نوں تقسیم کردتا۔ 5 اگست نوں ، قبضہ منشور جاری کیتا گیا ، جس وچ مطالبہ کیتا گیا کہ بار کنفیڈریشن دی کوششاں توں تنگ آکے حیرت زدہ ملک نوں مناسب مزاحمت فراہم کيتی جائے۔ [۵۷] اُتے ، متعدد لڑائیاں تے محاصرے جاری رہے جدوں پولینڈ دے فوجیاں نے ہتھیان سُٹن توں انکار کردتا۔
پارٹیشن کنونشن دی 22 ستمبر 1772 نوں توثیق ہوئی۔ [۵۸][۵۹] پروشیا دا بادشاہ ، فریڈرک دوم ، عظیم ، فتح توں خوش سی۔ اس دے ملک نے ارملینڈ (وارمیا) ، رائل پرشیا ( پولش : پرسی کرولیوسکی ) (بعد وچ ، مغربی پرسیا ) دریائے نیٹزے ( جرمن : نیٹزے ) تک ، پومرانیا دے شہر گڈنسک دے بغیر میری ٹائم ڈوچ دے علاقے حاصل کرلئے ۔ دوچی ، کویت دے کچھ حصے ( تورونج شہر نوں چھڈ کے) تے گولموپولسکیا دے کچھ حصے۔ [۵۷] روس نے انفلانٹ تے لیونیا دے کچھ حصے تے مشرقی بیلاروسکے کچھ حصے ڈوینا ، ڈروٹ ، تے ڈینیپر دریاؤں نوں شامل کیتا ، جس وچ ویتبسک ، پولک تے مستی سلاول دے ڈوچیز نوں گھیرے وچ لیا گیا۔ آسٹریا نے زوٹر تے آشوٹز تے مالپوپسکیا دے کچھ حصےآں اُتے قبضہ کیتا ، بشمول کراکاو ڈچی دے جنوبی حصے ، سیندومشکوتو ڈچی دے کچھ حصے ، سارا گالیسیا ، لیکن کراکوف شہر ننيں۔
اس تقسیم دے نال ، پولش-لتھوانیائی یونین اپنا 30٪ علاقہ کھو چکی تے 40 لکھ آبادی (کل آبادی دا 1/3) کھو دتا۔ [۵۷]
دوسری تقسیم
[سودھو]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/36/%D0%A0%D0%B0%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%8B-%D0%9F%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D1%88%D0%B82.png/200px-%D0%A0%D0%B0%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%8B-%D0%9F%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D1%88%D0%B82.png)
1790 وچ پولش - پروشین معاہدے اُتے دستخط ہوئے۔ معاہدے دی شرائط ایسی سن کہ پولش-لتھوانیائی یونین دی اک نويں تقسیم ناگزیر سی۔ یونین دے نويں آئین دی منظوری دے بعد ، چار سالہ سجم نے مقننہ دا اقتدار سنبھال لیا تے فوج نوں ودھیا کر 100،000 کرنے دا فیصلہ کیتا۔
3 مئی دے آئین دے نفاذ دے بعد ، روس نوں پولش-لتھوانیائی یونین دی طرف توں اس دی سرحداں دی حدود 1772 تک پھیل جانے دے امکان توں خوف سی۔ روسی نواز "ہیٹ مین" پارٹی نے آسٹریا دی حمایت توں ، پولش دی مخالفت کردے ہوئے ترگوویسکی کنفیڈریشن تشکیل دی۔ محب وطن "پارٹی۔ لڑائی وچ ، لتھوانیائی فوج تباہ کردتی گئی تے پولینڈ دی فوج دریائے بگ دی طرف پِچھے ہٹنے اُتے مجبور ہوگئی۔ جنوری 1793 وچ ، پرشین فوج اتحادی دی حیثیت توں نئيں ، بلکہ نويں تقسیم دی تصدیق کرنے والے دے طور اُتے ، گولموپولسکیہ ميں داخل ہوگئی ۔ [۶۰][۶۱] 23 جنوری ، 1793نوں ، روس تے پروشیا نے یونین دی دوسری تقسیم دے بارے وچ اک کنونشن اُتے دستخط کیتے ، جس دی منظوری گرڈینن سیجم (یونین دا آخری حصہ) وچ ہوئی۔
یونین دی اس تقسیم توں ، روس دا تعلق مغربی بیلاروس تے یوکرین دے کچھ حصےآں توں سی ، تے گڈنسک تے تورینی دے شہراں وچ ، تقریبا تمام پولینڈ دے ، مازوویا دے کچھ حصےآں تے کریکوف ڈچی دے شہر پروشیا توں سی۔
تیسری تقسیم
[سودھو]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d0/Partitions_of_Poland.png/200px-Partitions_of_Poland.png)
تاڈوز کوسزک دی سربراہی وچ یونین دی تقسیم وچ حصہ لینے والی قوتاں دے خلاف بغاوت دی ناکامی ، جس دا مقصد فتح شدہ علاقےآں نوں آزاد کرنا سی ، اس دی وجہ پولش-لتھوانیائی یونین دی حتمی تقسیم تے استقامت دی سی۔
24 اکتوبر ، 1795نوں ، اک نويں کنونشن اُتے دستخط ہوئے ، جس دے مطابق پچھلی ڈویژناں وچ شامل تِناں ملکاں نے ریاست دے دوسرے علاقےآں نوں تقسیم کردتا۔ اس تقسیم دے نتیجے وچ ، روسی سلطنت نے بگ تے جیمن ندیاں دے مشرق وچ ایداں دے علاقے حاصل کرلئے ، جنہاں دا رقبہ تقریبا 120،000 کلومیٹر 2 اُتے محیط سی۔ تے تقریبا 1،200،000 رہائشیاں دی آبادی اُتے مشتمل سی۔ پروشیا دے پاس مساوین ڈچی دا بیشتر حصہ سی ، جس وچ وارسا شہر وی شامل سی ، ہور ٹروئکا ، پوڈلاسکیا تے رایوک ڈچی دے کچھ حصے وی شامل نيں۔ انہاں علاقےآں وچ تقریبا 55،000 کلومیٹر 2 رقبے اُتے محیط سن ، تقریبا 1،000،000 باشندےآں دی آبادی سی ، جنہاں وچ زیادہ تر پولس سن ۔آسٹریا نے کراکو ، سینڈومیر ، لبلجانہ ، ماسوین ، پوڈلاکا ، ہولم تے بریسٹ لیتوچ دوچیز دے علاقےآں اُتے قبضہ کیتا ، جس دا رقبہ تقریبا 47،000 کلومیٹر 2 تے 1،200،000 رہائشیاں اُتے مشتمل سی۔
تقسیمات دے نتائج
[سودھو]15 جنوری ، 1797نوں ، آخری کنونشن اُتے دستخط ہوئے ، جس وچ پولش-لتھوانیائی یونین دی تقسیم تے پولش شہریت نوں ختم کرنے تے ریاست دی باقیات نوں مکمل طور اُتے ختم کرنے دی تصدیق کيتی گئی۔ اس کنونشن دے نال کنگ ستین؛ سلاو اگسٹ پونجاٹووسکی دے خاتمے دے نال 1795 ء دا اک عمل شامل سی۔
جغرافیہ
[سودھو]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/83/MercatormapFullEurope16thcentury.jpg/160px-MercatormapFullEurope16thcentury.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e2/Poland1764physical.jpg/160px-Poland1764physical.jpg)
یونین دی سرحداں مختلف جنگاں تے معاہداں دے ذریعے اپنے وجود وچ بدلدتیاں گئیاں۔ 1582 امن معاہدے دے مطابق ، اس یونین نے 815،000 مربع کلومیٹر دے رقبے دا احاطہ کیتا ، جس دی مجموعی آبادی تقریبا 6،500،000 افراد اُتے مشتمل سی ۔ 1618 وچ ، رقبہ 990،000 مربی کلومیٹر سی ، تے نیڑے 10،500،000 باشندے سن ۔
اس دے وجود دے دوران ، یونین وچ روتھین پرنسپلٹی بنانے دا منصوبہ بنایا گیا سی۔ ایہ ، خاص طور اُتے بوگدان خلمینیٹسکی دی زیرقیادت 1648 وچ یوکرائن وچ کوساک بغاوت دے دوران۔ ایہ خیال نويں سلطنت دے لئی سی کہ اوہی انتظامی حیثیت رکھدا اے جس وچ پولینڈ دی بادشاہت تے لتھوانیا دے گرینڈ ڈچی دی حیثیت ہُندی اے ، تے اس ریاست دے لئی پولش-لتھوانیائی-روتھین یونین اکھوائے۔ اُتے ، ایسا کدی نئيں ہويا۔ سولہويں صدی دے دوران ، پولینڈ دے فوٹوگرافر مارٹن کرومر نے پولونیا سییو ڈی سیٹو ، پاپولیس ، موریبس ، مجسٹریٹیبس تے ریپبلیکا پولونیسی لائبری جوڑی کے ناں توں اٹلس شائع کیتا ، جسنوں ملک تے اس دے علاقے دی بہترین تفصیل سمجھیا جاندا سی۔
کورمر دے کم دے نال نال اس دے کچھ ہمعصر لوکاں دے نقشے جداں جیرڈ مرکیٹر ، یونین نوں بنیادی طور اُتے اک سادہ ملک دے طور اُتے پیش کردے نيں۔ ملک دے جنوب مشرقی حصے ، یعنی مشرقی کرسی ، وڈے پیمانے اُتے مناظر سن ۔ جنوبی سرحد کارپیتِناں نے بنائی سی ، تے شمالی سرحد بحر بالٹک دے ذریعہ۔ اس وقت دے ہور یورپی ملکاں دی طرح ، یونین دا خاص طور اُتے ملک دے مشرق وچ جنگل دا اک وڈا رقبہ سی۔ اج ، انہاں جنگلاندی علاقےآں وچوں ، صرف بیالوویزا جنگلات دا تعلق یوروپ وچ غیر منظم بارشاں دے گروپ توں اے۔
انتظامی تقسیم
[سودھو]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2e/Polish-Lithuanian_Commonwealth_%281619%29.png/200px-Polish-Lithuanian_Commonwealth_%281619%29.png)
اگرچہ پولینڈ دی اصطلاح بعض اوقات پورے ملک دی طرف اشارہ کرنے دے لئی استعمال ہُندی اے ، لیکن ایہ ہن وی مجموعی طور اُتے یونین دا حصہ سی ، جس وچ دو بنیادی حصے شامل نيں:
- پولینڈ دی بادشاہی ؛
- لیتھوانیا دی گرانڈ ڈچی ۔
پولینڈ دی لتھوانیا توں آبادی لگ بھگ دوگنی سی ، تے آمدنی تقریبا پنج گنیا زیادہ سی۔ انتظامی طور اُتے ، ملک نوں ڈچیاں وچ تقسیم کیتا گیا سی جنہاں اُتے حکمرانی سی۔ ڈچی چھوٹی انتظامی اکائیاں وچ تقسیم سن ۔ شہراں وچ کاسٹیلانی دا راج سی۔
وہ علاقے جو پہلے پولینڈ-لتھوانیائی یونین دے سن ہن اوہ وسطی تے مشرقی یورپ دے متعدد ملکاں دا حصہ نيں: پولینڈ ، یوکرین ، مالڈووا ( ٹرانسنیسٹریہ ) ، بیلاروس ، روس ، لیتھوانیا ، لٹویا تے ایسٹونیا ۔ رومانیہ اس وقت سلواکیہ وچ واقع کئی چھوٹے شہر ، ہنگری دی بادشاہت دا حصہ سن تے لب وولا دے معاہدے دے بعد پولش-لتھوانیائی یونین دا حصہ بن گئے سن ۔
اہم خطے جو اپنی انتظامی حیثیت توں قطع نظر ، یونین دا حصہ سن :
- مالوپولسکیا ( پولش : مالؤپولسکیا ) - جنوبی پولینڈ ، جس دا مرکز کراکوف شہر اے۔
- ویلکوپولسکیا (پولش: Wielkopolska ) - ملک دا وسطی مغربی حصہ۔
- مزوجیہ (پولش: مزوسے ) - وسطی پولینڈ جس دا مرکز وارسا اے
- لیونیا (پولش: انفلانٹی ) – 1561 توں ملک دے شمال وچ اک واسال ، جسنوں 1620 تے 1660 دی دہائی وچ سویڈن نے فتح کیتا سی۔
- کورلینڈیا (پولش: کورلینڈیا ) - ملک دا شمالی واسال ؛
- پروشیا (پولش: پرسی ) - اوہ حصے جو یونین نال تعلق رکھدے سن ۔
- رائل پروشیا (پولش: پروسی کروولیسوکی ) – 1569 سے ؛
- پروشیا دی پرنسپلٹی - 1660 تک؛
- مشرقی کرسی ۔ ملک دا جنوب مشرقی حصہ۔
- روس دی سرحد اُتے یونین دا مشرقی حصہ ، روتھینیا
- سیمیگالیہ (پولش: سیمیگالیہ ) ، مغربی لتھوانیا؛
- شلیسکیا (پولش: Śląsk)، صوبے دا صرف اک حصہ؛
- پومرانیا (پولش: پومورز ) ، بحیرہ بالٹک دے آس پاس دے ملکاں دے لئی اک اصطلاح؛
- گالیشیا (پولش: Galicja)، لویو دے ارد گرد دے علاقے (اج مغربی یوکرین ).
انتظامیہ
[سودھو]پولینڈ-لتھوانیائی یونین دا قیام 1569 وچ کنگڈم آف پولینڈ تے لتھوانیا دی گرانڈ ڈچی دے اتحاد توں ہويا سی۔ یونین پولش-لتھوانیائی دولت مشترکہ دا تسلسل سی ، جو 1386 توں موجود سی۔ اگلی دو صدیاں تک ، ملک نے کامیابی دے نال ٹیوٹن ، منگولاں ، روسیاں تے عثمانیاں دے مسلسل حملےآں دا مقابلہ کیتا۔ علاقہ تے آبادی دے لحاظ توں ، نويں یونین 16 واں تے 17 واں صدی وچ یورپ دے سب توں وڈے اتحاد وچوں اک سی۔ [б] [в] [۱۴][۶۳] ملک بادشاہ دی طاقت اُتے سخت کنٹرول دی خصوصیت رکھدا سی۔ ایہ کنٹرول مقننہ ("سیجم") دے ذریعہ نافذ کیتے گئے سن تے شرافت ("سلیش") دے ذریعہ انہاں نوں کنٹرول کیتا گیا سی۔ ایہ مخصوص نظام جمہوریت دے جدید تصورات ، [۱۵] آئینی بادشاہت [۱۶][۱۷][۱۸] تے فیڈریشن دا گڑھ سی ۔ [۱۹]
یونین دے دو ممبران باضابطہ طور اُتے برابر سن ، لیکن پولینڈ حکمرانی وچ ہن وی غالب سی۔ [г] یونین ، اپنے پورے وجود وچ ، ملک وچ بسنے والی اک وڈی تے متنوع نسلی اقلیت دی خصوصیت دے نال نال اک وڈی مذہبی رواداری [д] [۲۰] وی خصوصیت رکھدی اے ، حالانکہ رواداری دی ڈگری ہمیشہ اک ہی سطح اُتے نئيں رہندی اے۔ [۲۱]
ملکی معیشت پینڈو معیشت اُتے مبنی سی۔ اس دے وجود دی پہلی صدی پولش-لتھوانیائی یونین دے سنہری دور دے طور اُتے جانیا جاندا اے ، تے دوسری صدی فوجی شکستاں تے معاشی عدم استحکام توں وابستہ اے۔ کئی دہائیاں ناقابل تبدیلی طاقت دے بعد ، یونین طویل سیاسی ، فوجی تے معاشی زوال دے دور وچ داخل ہوگئی اے۔ 1795 وچ ، یونین نوں ہمسایہ دی مطلق العنان طاقتاں نے ختم کر دتا: آسٹریا ، پرشیا تے روس۔ اس دے ٹکڑے ٹکڑے ہونے توں کچھ عرصہ پہلے ، یونین نے 1795 وچ وڈی اصلاحات اختیار کيتیاں جنہاں نوں بعد وچ جدید دور دیاں ریاستاں دے آئین دی تشکیل تے تدوین وچ استعمال کیتا گیا۔
فوج
[سودھو]پولش-لتھوانیائی یونین دی فوج دی سربراہی چار ہیٹمین کر رہے سن ۔ اس وچ شامل نيں:
- باضابطہ فوج ( پولش : Wojsko kwarciane ) ، آبادی دے ٹیکساں دے ذریعے برقرار رہندی اے۔
- نیم باقاعدہ فوج (پولش: ووجوکو کومپوتوی ) ، جنال جنگ دے دوران بلايا گیا سی۔ بعد وچ ، ایہ محافظ باقاعدہ فوج وچ شامل ہوگیا۔
- اشرافیہ دی فوج (پولش: Pospolite ruszenie ) ، یا ذبح۔
- پنڈ دی فوج (پولش: پیچوٹا اووانوا )۔
- رجسٹرڈ کازاک - اک فوج اے، جو کازاکاں اُتے مشتمل سی . ایہ فوج عموما پیدل خانہ دی حیثیت توں لڑی ، تے 1699 تک گھڑسوار دی حیثیت توں لڑی۔
- رائل گارڈ۔ اس فوج وچ اک بہت ہی کم تعداد وچ فوجی شامل سن جنہاں نے بادشاہ تے اس دے کنبہ دی حفاظت کيتی
- مزدور - اس فوج نوں باقاعدہ فوج دی مدد دے لئی بلايا گیا سی۔
- بزنس آرمی
یونین نیوی چھوٹی سی تے یونین دی تریخ وچ اس دا کردار نسبتا اہمیت دا حامل اے۔ اُتے ، پولینڈ-لتھوانیائی بحریہ نے 1627 وچ اولیووا دی لڑائی وچ سویڈش بحریہ نوں شکست دتی۔ بحیرہ اسود وچ ، کازاک اپنی کشتیاں دی مدد توں ، سلطنت عثمانیہ وچ اچانک پرت مار دے لئی جانیا جاندا سی۔ حتی کہ انہاں نے عثمانی راجگڑھ ، قسطنطنیہ دے کچھ محلےآں نوں وی اگ لگیا دی۔
ریاستی حکمرانی
[سودھو]"سنہری آزادی"
[سودھو]ایہ جملہ سب توں پہلے چانسلر جان زموسککی نے استعمال کیتا ، انہاں نے ہور کہیا:ہماریا ملک اک بادشاہ دی سربراہی وچ جمہوریہ اے۔
یونین وچ پارلیمنٹ ("سیجم") ، اک سینیٹ تے اک بادشاہ سی جو منتخب ہويا سی۔ شاہ ہینری دے متعارف کروائے گئے حقوق دے سلسلے وچ ، بادشاہ شہریاں دے مطالبات تے مفادات دا احترام کرنے دا پابند سی۔ریکس ریگناٹ اینڈ گبرنات(Rex regnat et non gubernat)۔ ( بادشاہ راج کردا اے لیکن حکومت نئيں کردا۔ )
بادشاہ دی طاقت متعدد اشرافیہ دے خرچ اُتے محدود سی۔ ہر نويں بادشاہ دا انتخاب کردے ہوئے ، اسنوں پہلے بادشاہ ہنری دے انہاں نکات دا احترام کرنے دے لئی خود نوں عہد کرنا ہوئے گا ، جس نے سیاسی نظام دی بنیاد تشکیل دی۔ وقت گزرنے اُتے ، انہاں دی جگہ پاکٹا کونٹونٹا نے لے لی ، جو نو منتخب بادشاہ دی طرف توں خصوصی مراعات سن۔ ايسے لمحے توں ، بادشاہ فطری طور اُتے اشرافیہ طبقے دا شراکت دار بن گیا تے سینیٹرز دے اک گروپ دی نگرانی وچ مسلسل رہیا۔
پولینڈ-لتھوانیائی یونین دی بنیاد ، جو ناں نہاد دی نمائندگی کردی سی گولڈن فریڈم ( پولش : زلُٹیا وولوو ، اک اصطلاح جو پہلے 1573 وچ استعمال ہوئی تھی) وچ شامل نيں:
- اشرافیہ دے ذریعہ بادشاہ دا مفت انتخاب۔
- پارلیمنٹ یا سیجم ، جسنوں بادشاہ ہر دو سال بعد طلب کردا سی۔
- پیکٹا کانونٹا ، اک معاہدہ جس وچ ہر نومنتخب بادشاہ نے دستخط کیتے سن تے بادشاہ دے حقوق اُتے مشتمل اے۔
- بغاوت (پولش: روکوز) ، یعنی بادشاہ دے خلاف شلٹاٹا قانونی بغاوت دا حق ، جے ایہ قابل توجہ اے کہ لوکاں دی بنیادی آزادیاں دی خلاف ورزی اے۔
- مفت ویٹو (پولش: لبرم ویٹو ) - اکثریت دے حل دی مخالفت کرنے دے لئی سیجم دے کسی خاص نمائندے دا حق۔ مفت ویٹو دی منظوری توں اوہ تمام قوانین منسوخ ہوگئے جو سیجم دے اک اجلاس دے دوران منظور کیتے گئے سن ۔
- کنفیڈریشن (پولش: konfederacja ) - اک عام سیاسی مقصد مسلط کرنے دے لئی تنظیم بنانے دا حق۔
یونین دے صوبےآں وچ وڈی خودمختاری تھی [۵۱] ۔ ہر دوچ دی اپنی پارلیمنٹ ، "سیجمک" (پولش: سیجمک ) ہُندی سی ، جس نے کافی سیاسی طاقت حاصل کيتی سی ، جس وچ "پوسل" (پولش: poseł ) ، یا سیجم کے ممبر دا انتخاب وی شامل سی۔ لیتھوانیا دے گرانڈ ڈچی دی اپنی فوج تے ادارے سن ۔ [۶۴] .
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/ff/Pot%C4%99ga_Rzeczypospolitej_u_zenitu._Z%C5%82ota_wolno%C5%9B%C4%87._Elekcja_R.P._1573.jpg/200px-Pot%C4%99ga_Rzeczypospolitej_u_zenitu._Z%C5%82ota_wolno%C5%9B%C4%87._Elekcja_R.P._1573.jpg)
"گولڈن فریڈمز" نے اک ایسی ریاست تشکیل دتی جو اس وقت غیر معمولی سی ، اسنوں ہمسایہ ملکاں وچ غالب آ جانے والی سامراجیت دے پیش نظر۔ [۱۹] . یوروپ وچ وی ايسے طرح دا نظام صرف وینیسی جمہوریہ [۶۵] وچ حکمرانی سی۔ دونے ملکاں انتہائی لاتعلق جمہوریہ دے طور اُتے جانیا جاندا سی۔ [۶۶] اس دی وجہ سب توں زیادہ اس دی عکاسی یونین دی ہور تمام سماجی تے سیاسی قوتاں ، جنہاں وچ خود بادشاہ وی شامل اے ، اُتے ہونے والی سلیش دی طاقت وچ اے۔ وقت گزرنے دے نال ، اس سلیش نے اِنّے وڈے مراعات حاصل کيتیاں ( نہال نووی 1505 ) کہ اس نے کسی بادشاہ نوں یونین اقتدار توں دور کرنے دی اجازت نئيں دی۔ اک وقت وچ سب توں زیادہ یورپی ملکاں دے لئی جدوجہد کر رہے سن جدوں ميں مرکزیت ، مطلق العنان بادشاہت، تے مذہبی یا خاندانی جنگاں، پولش لتھواینین دولت مشترکہ دے نال استعمال مرکزیت ، کنفیڈریشن تے وفاق ، جمہوریت ، مذہبی رواداری ، تے ایتھے تک امن .
اج کل یونین دے نظام دی درجہ بندی کرنا مشکل اے۔ لہذا ، اس دے مرکب دے طور اُتے تعریف کيتی گئی اے:
- فیڈریشن - خطےآں دی وسیع خودمختاری دی وجہ تاں۔
- اولگاریٹی [۱۹] - کیوں کہ صرف سلیگ یا کل آبادی دا صرف 10٪ سیاسی حق رکھدے سن ۔
- جمہوریت - کیونجے پورے شاہ نوں اک ہی حقوق حاصل سن ، تے سیجم بادشاہ دے کچھ اہم فیصلےآں نوں ویٹو کرسکدا سی۔ انہاں حقوق دی حامل کل آبادی دا دس فیصد [۶۷] ، اُتے ، دوسرے یوروپی ملکاں دے مقابلے وچ زیادہ سن ۔ [۶۸] مثال دے طور اُتے ، فرانس وچ سن 1789 وچ صرف 1٪ آبادی نوں ووٹ ڈالنے دا حق حاصل سی ، تے 1867 وچ برطانیہ وچ تقریبا 3 3٪ آبادی نوں وی ایہی حق حاصل سی۔ [۶۹][۷۰]
- انتخابی بادشاہت ۔ کیونجے ملک دا سربراہ اک بادشاہ سی جسنوں شاہ نے منتخب کیتا سی۔
- آئینی بادشاہت ۔ کیوں کہ بادشاہ پانٹا کونونٹا تے دوسرے قوانین دا انچارج سی۔
سیاسی کھلاڑی
[سودھو]یونین دی سیاست دے اہم کھلاڑی ایہ سن :
- بادشاہ ، جنہاں نے بنیادی طور اُتے اپنی طاقت دی توسیع تے مطلق العنان بادشاہت دے قیام دے لئی جدوجہد کيتی۔
- ماگناتیت ، جو بزرگاں دے نال امیر ترین طبقے دے مالک سن تے جنہاں نے ریاست اُتے حکومت کرنے وچ بالواسطہ حقوق تے مراعات حاصل کرنے دی کوشش کيتی۔
- شلاختاندا ، جس نے بنیادی طور اُتے سیجم تے ملک دی حیثیت نوں مستحکم کرنے دی کوشش کيتی سی تاکہ مساوی اشرافیہ دے طبقے دی حکومت ہوئے گی۔
ماگناتیت تے شلاختاندا اک دوسرے توں مستشار سن ، اس طرح مختلف گروہاں نے جنم لیا ، جو بادشاہ یا کسی وی ماگنیت دی حمایت کر رہے سن [۷۱] ۔
سیاسی نظام
[سودھو]یونین دا سیاسی نظام اکثر بیرونی قوتاں تے عوامل دی طرف توں بہت زیادہ متاثر ہُندا سی ، جو اکثر ایہ جاندے سن کہ یونین وچ کچھ نويں اصلاحات متعارف کروانے دے لئی کچھ غیر ملکی عہدیداراں نوں سیجم وچ اپنی ویٹو طاقت استعمال کرنے دے لئی رشوت لینا [۷۲][۷۳] ۔ انہاں واقعات دی وجہ توں یونین وچ "سیاسی مفلوج" تے انارکی پیدا ہوئی ، جو اک صدی توں وی زیادہ عرصہ تک جاری رہی ، جدوں کہ اٹھارواں صدی دے وسط توں اٹھارہويں صدی دے آخر تک ، پڑوسی ملکاں نے اپنے گھریلو سیاسی حکام نوں مستحکم نئيں کیتا۔ انہاں نے اپنی فوجی طاقت وچ اضافہ نئيں کیتا۔
معیشت
[سودھو]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/04/Zboze_Placi.jpg/180px-Zboze_Placi.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7a/Zboze_Nie_Placi.jpg/180px-Zboze_Nie_Placi.jpg)
آبادی دا بنیادی پیشہ جاگیردارانہ زراعت سی ۔ معمولی بزرگ دی جائداد وچ اک وڈا فارم شامل سی ، جو بازیافت پنڈ والےآں نے کاشت کیتا سی۔ [۷۴] 15 واں صدی وچ پولینڈ وچ غلامی دا خاتمہ کیتا گیا ، تے لیتھوانیا وچ اسنوں 1588 وچ باضابطہ طور اُتے ختم کردتا گیا۔ [۷۵] پیداوار دا مقصد دونے ملکی تے غیر ملکی منڈیاں دے لئی سی۔ ستارہويں صدی دے آخر دے نال ہی ، کساناں دی صورتحال ڈرامائی انداز وچ خراب ہوگئی ، کیونجے سلیگ نے زرعی آبادی دے خرچ اُتے اناج دی کم قیمت دی تلافی کرنے دی کوشش کيتی۔
اگرچہ پولش-لتھوانیائی یونین یورپ وچ سب توں زیادہ اناج دی پیداوار کردی سی [۷۶] ، لیکن اس دی زیادہ تر پیداوار خود ہی ملک دے لئی سی۔ پولینڈ تے پروشیا وچ 1560 توں 1570 دے درمیان اناج دی کھپت دا تخمینہ لگ بھگ 113،000 ٹن سی ، تے 16 واں صدی دے دوران یونین وچ اوسطا پیداوار تقریبا 120،000 ٹن سی۔ اس رقم وچوں ، تقریبا 6٪ برآمد کيتی جاندی سی۔ شہراں وچ کھپت تقریبا 19 فیصد سی ، تے باقی حصہ پینڈو علاقےآں وچ کھایا جاندا سی۔ غالبا. ، تقریبا 2٪ برآمدات مغربی یورپ دی آبادی دے لئی سن۔
بہرحال ، اناج ملک وچ برآمد ہونے والی سب توں اہم برآمدی مصنوعات سی۔ اس سرزمین دے مالک نے عام طور اُتے بالٹک سمندر دے بندرگاہ اُتے اناج پہنچانے دے لئی گڈانسککے تاجراں دے نال معاہدہ کیتا سی۔ [۷۷] سمندراں وچ لیانے توں بچنے دے لئی، کارگو بحری جہاز وڈے دریاواں ، جداں وِسلا ، پِلیکا ، ویسٹ بگ ، سان ، نڈا ، وائپ ، تے زیمان اُتے چلے گئے۔ دریاواں وچ دریا دی بندرگاہاں دے نال نمایاں طور اُتے ترقی یافتہ بنیادی ڈھانچہ موجود سی۔ دریا دی زیادہ تر آوا جائی جنوب شمال دی سمت وچ کيتی گئی سی۔
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ea/15_ducats_of_Sigismund_III_Vasa_from_1617.png/170px-15_ducats_of_Sigismund_III_Vasa_from_1617.png)
گڈنسک توں ، بحری جہاز ، خاص طور اُتے نیدرلینڈز تے فلینڈرس سے ، انٹورپ تے ایمسٹرڈیم پہنچدے۔ مقامی بحری جہازاں نے کل آوا جائی دا صرف 2٪ حصہ لیا۔ اناج دے علاوہ لکڑی ، لکڑی دی مصنوعات ، ٹار تے راکھ وی برآمد کيتیاں گئیاں۔ خشک سالی دے وقت ، چمڑے ، کپاس ، کتان تے ہور کپڑے برآمد کیتے جاندے سن ، بنیادی طور اُتے رومی سلطنتنوں ، جس وچ لیپزگ تے نیورمبرگ شہر شامل سن ۔ گائے دے وڈے ریوڑ (تقریبا 50،000 سر) وی جنوب وچ برآمد کیتے گئے سن ۔
دوسری طرف ، ملک نے لباس ، مچھلی ، بیئر ، شراب تے پھل جداں متعدد پرتعیش سامان درآمد کیتا۔ انہاں مصنوعات دا ملک دی کل زمینی تے سمندری برآمدات وچ 90 فیصد حصہ اے۔ جہازاں دی اک بہت وڈی تعداد سامان گڈانسک دے جنوب وچ ملک دے دوسرے حصےآں وچ لے گئی۔ 16 واں تے 17 واں صدی دے درمیان ، یونین دا تجارتی توازن منفی ہوگیا۔
عظیم جغرافیائی دریافتاں دے وقت ، متعدد تجارتی راستے بنائے گئے تے کھول دتے گئے ، تے یونین دی معیشت عالمی منڈی وچ اپنی اہمیت کھونے لگی ، اس دی بنیادی وجہ برآمدات وچ کمی اے۔ بہر حال ، یونین مندرجہ ذیل ادوار وچ مشرقی تے مغرب دے وچکار اک اہم روڈ میپ رہیا ، کیوں کہ بوہت سارے سامان دی آمدورفت نوں اس دے علاقے توں گزرنا پيا۔ مثال دے طور اُتے ، فارسی قالین جو ملک بھر وچ نقل مکانی دی جادیاں سن ، انہاں نوں "فیلڈ رگس" دے ناں توں وی جانیا جاندا اے۔ ( سانچہ:Lang-fr ) [۷۸]
پولش-لتھوانیائی یونین دی کرنسی زلوٹی تے پائی سی ۔ اُتے ، گڈانسک وچ خصوصی سکےآں دی نقاب کشائی کيتی گئی۔
سبھیاچار
[سودھو]اپنے وجود دے وقت ، پولش-لتھوانیائی یونین سبھیاچار ، معاشرتی ترقی تے سیاسی نظام دے میدان وچ اک اہم یورپی مراکز سی۔ یونین ناں نہاد دے لئی مشہور سی ارد جمہوری سیاسی نظام تے اس دا مثبت اندازہ روٹرڈم دے ایراسمس جداں مختلف فلسفیاں نے کیتا اے۔ انسداد اصلاحات دے دوران ، یونین نے مذہبی رواداری برقرار رکھی۔ اس دے نتیجے وچ پولش بیپٹسٹاں دے اک نويں عیسائی فرقے دی تشکیل ہوئی ، جو برطانوی تے امریکی اتحاداں دے پیش رو سن ۔
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8c/Siemenowicz_rocket.png/60px-Siemenowicz_rocket.png)
اپنے سیاسی نظام دے نال ، بہت سارے فلسفیاں نے اس ملک وچ رہائش اختیار کيتی ، جنہاں وچ سب توں مشہور اندریج موڈزیوسکی ، واوزنیک گوشلیکی تے پیئٹر سکارگا نيں۔ بعد وچ ، اسٹینلاسو اسٹاسک تے ہیوگو کولونٹے دے کماں نے 3 مئی دے آئین نوں اپنانے دا خیال پیدا کرنے وچ مدد کيتی ، جس وچ انقلابی سیاسی اصول موجود سن ۔
کراکوف وچ جیگیلونونی یونیورسٹی یورپ دی قدیم یونیورسٹیاں وچوں اک اے۔ ویلنئس یونیورسٹی تے جیجیلاونیہ یونیورسٹی اس ملک وچ مرکزی سائنسی مراکز سن ۔ قومی تعلیم کمیشن ( پولش : Komisja Edukacji Narodowej ) دنیا وچ اس طرح دے پہلے ادارے دے طور اُتے ، 1773 وچ قائم کیتا گیا سی۔ اج ، ایہ ادارہ دنیا بھر وچ وزارت تعلیم [۸۱] ناں توں جانیا جاندا اے۔
تمام شعبےآں وچ سائنسی پیشرفت قابل غور سی ، تے کچھ افراد نوں بلايا گیا سی تے دوسرے ملکاں وچ انہاں دا کم کیتا گیا سی۔ اس طرح ، انجینئر کرسٹوف آرکسیسکی نیدرلینڈ وچ ڈیوٹی اُتے سن ، تے اوہ برازیل دے علاقے نوں کنٹرول کرنے دے لئی اسپین دے خلاف جنگ وچ ڈچ بحریہ دے ایڈمرل وی سن ۔ سن 1628 وچ ، چیک استاد ، اسکالر ، ماہر تعلیم ، تے مصنف جان آموس کومینسکی نوں چیک اصلاحات تے بہت سارے پروٹسٹینٹاں دے ظلم و ستم دی وجہ توں یونین وچ پناہ دتی گئی۔
آرٹ
[سودھو]ادب
[سودھو]سب توں مشہور مصنفاں جنہاں نے یونین دے وجود دے دوران لکھیا انہاں وچ جان کوکوانوسکی ، واکلاو پوٹوکی ، اگناسیج کرسکی تے جولین عرسن شامل سن ۔
بہت ساری عمدہ آبادی ("شلہٹا") نے یاداں تے ڈائری لکھياں۔ سب توں مشہور وچ البرچٹ اسٹینیلاس راڈزیویل کی پولینڈ دی تریخ دی یادداشتاں تے جان کرسوسٹوم پسیک دی یاداں شامل نيں۔ جیکوب سوبیسکی (1590–1646) ( جان III سوبیسکی دے والد) اپنی یادداشتاں دے لئی مشہور نيں۔ ہوتین دی جنگ (1621) دے دوران ، اس نے کمنٹریورم چوٹینینسس بیللی لبری ٹریس کے ناں توں اک ڈائری لکھی ، جو 1646 وچ گڈنسک وچ شائع ہوئی۔ ڈائری نے ویکلاو پوٹوکی دی نظم روشنی دی ہاٹین وار دی نظم دی اساس دی حیثیت توں کم کیتا۔ جیکوب سوبیسکی اپنے بیٹےآں دے کراکو (1640) تے فرانس (1645) دے سفر دے لئی لکھی گئی ہدایات دے مصنف وی نيں ، جو بہترین مفت تعلیم دے اصولاں اُتے مشتمل نيں۔
پینٹنگ
[سودھو]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e0/Coffin_portrait_of_Barbara_Lubomirska.jpg/140px-Coffin_portrait_of_Barbara_Lubomirska.jpg)
سرماندی عہد دی خصوصیت ایہ اے کہ تابوت پورٹریٹ سن ، جو جنازاں تے ہور تقریبات وچ استعمال ہُندے سن ۔ [۸۲] اک اصول دے طور اُتے ، اس طرح دے پورٹریٹ دھات دے کینوس اُتے پینٹ کیتے گئے سن ، جو کثیرالضلعے دی شکل وچ سن (عام طور اُتے مسدس یا ہٹاگن) تے بنانے دے بعد اسنوں تابوت دے سامنے والے حصے وچ جوڑ دتا گیا سی۔ [۸۳]
اک ہور خصوصیت بلیک ماربل دا کثرت توں استعمال اے۔ الماریس ، دروازے ، بالسٹریڈس ، ستون ، یادگاراں ، مقبرے ، تے پورے کمرے سیاہ ماربل توں سجائے گئے سن ۔
موسیقی
[سودھو]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/25/Bazylikalezajsk2.jpg/125px-Bazylikalezajsk2.jpg)
مجموعی طور اُتے ملک وچ موسیقی مذہب اُتے مبنی سی۔ بہت سارے بزرگاں نے اسکولاں تے گرجا گھراں وچ ساتھیاں دی تشکیل دی ، جتھے انہاں دے میوزیکل جوڑنے پرفارم کیتا گیا۔ انہاں وچوں کچھ ، جداں اسٹینیسلاو لبومیرسکی نے اوپیرا گھر بنائے سن ۔ دوسرے ، جداں جونوس ٹشوکائیکز تے کنیشوٹ رڈزیویل ، فن دے میدان وچ اک عظیم سرپرست دے طور اُتے جانے جاندے نيں۔ [۸۴] غیر ملکی کمپوزر وی ملک وچ سرگرم عمل سن ۔ شاہ سگسمنڈ III نے شاہی آرکسٹرا دے نال کم کرنے دے لئی اطالوی کمپوزر تے کنڈکٹرز نوں ملک لیایا ، جس وچ لوکا مارنسیائو ، انیبل اسٹابییلی ، اسپریلو پیسیلی ، مارکو اسکفی تے ڈیوومیڈس کٹو شامل نيں۔
فن تعمیر
[سودھو]گرجا گھراں ، گرجا گھراں یا محلات جداں یادگارات اکثر ٹائکونز دی رہنمائی وچ تعمیر کیتے جاندے سن ۔ وارسا وچ اج دا صدارتی محل 1635 ء توں 1640 ء تک تعمیر کیتا گیا سی تے ایہ اسٹینیلاو کوپولسکی دا کم اے۔ اس وقت دے سب توں وڈے منصوبے پورے شہراں دی تعمیر سن ، لیکن اس دے باوجود ، وقت گزرنے دے نال ، انہاں وچوں کچھ نوں نظرانداز کردتا گیا۔ اکثر اوقات ، انہاں شہراں دا ناں انہاں ٹائکونز دے ناں اُتے رکھیا گیا سی جنہاں نے اس تعمیر نوں مالی اعانت فراہم دی سی۔ اس طرح دا سب توں مشہور شہر زموس دا قصبہ اے ، جس دی بنیاد جان زوموجس دتی نے رکھی سی تے اسنوں اطالوی معمار برنارڈو مورانڈو نے ڈیزائن کیتا سی۔
شلاختہ تے سرمت ازم
[سودھو]پولش-لتھوانیائی یونین وچ ، سرمت ازم دا نظریہ وسیع سی ، جس دا ناں سلیگ دے ناں اُتے رکھیا گیا اے۔ ایہ عقیدہ نظام ذبیحہ کلچر دا اک اہم حصہ سی ، جس نے اس دی زندگی دے تمام پہلوآں نوں محیط کردتا سی۔ سرمستزم ذبح ، روایت ، صوبائی دیہاندی زندگی تے امن ، مذہب ، ہمت ، مساوات تے آزادی دے وچکار مساوات دی ضمانت دیندا اے۔ اس تحریک نے بہت ساری ثقافتاں نوں جوڑنے وچ آسانی توں مدد کيتی جو اتحاد وچ زندہ رہے ، مذبح خانے دی "گولڈن فریڈمز" توں اتحاد تے فخر دا مضبوط احساس پیدا کیتا۔ اُتے ، تحریک دی بہت ساری غلطیاں اٹھارہويں صدی دے آخر وچ یونین دے خاتمے دی علامت سن ۔ انہاں وچ سب توں زیادہ تنقید کرنے والے پولینڈ دے اصلاح پسند سن ، جو معاشرتی نظام وچ بنیادی تبدیلیاں عائد کرنا چاہندے سن ۔
آبادیات تے مذہب
[سودھو]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/90/J%C3%B3zef_Brandt_-_Wesele_kozackie.jpg/138px-J%C3%B3zef_Brandt_-_Wesele_kozackie.jpg)
ملک وچ کیتھولک تے پولینڈ دی آبادی کدی غالب نئيں ہوئی۔ اس دی وڈی وجہ لتھوانیا دے نال فیڈریشن دے نال نال یوکرائن دے ملک توں الحاق ہونے دی وجہ توں اے ، جتھے پولس نوں صرف اک وکھ اقلیت ہی سمجھیا جاندا سی۔ ملک وچ رہنے والی سب توں وڈی نسلی اقلیت پولستانی ، لیتھوانیائی ، یوکرینائی تے بیلاروس (یوکرائن تے بیلاروس دے ناں توں مشہور ، جسنوں روتھینین کہیا جاندا اے ) سن ۔ بعض اوقات ، لتھوانیا دے گرانڈ ڈچی دے باشندےآں نوں لتھوینی کہیا جاندا تھا ، جو لتھوانیا دے لئی اک سلاو اصطلاح اے۔ لبلن معاہدے اُتے دستخط کرنے دے بعد ، پولش-لتھوانیائی یونین دی آبادی تقریبا 7،000،000 سی۔ اس تعداد وچ ، تقریبا 4،500،000 پولش ، 750،000 لیتھوانیائی ، 700،000 یہودی تے 2،000،000 روتھینی سن ۔ [ж] 1618 وچ ، ڈیلینو امن معاہدے دے بعد ، یونین دی آبادی ، اس دے علاقے دے نال ، ودھ کے 11،500،000 ہوگئی۔ اس طرح ، تقریبا 4،500،000 پولش ، 3،500،000 یوکرینائی ، 1،500،000 بیلاروس ، 750،000 لیتھوانیائی ، 750،000 پراسیائی ، 500،000 یہودی تے 500،000 لیون سن ۔ اس وقت ، اشرافیہ وچ 10٪ آبادی تے بورژوازی تقریبا 15٪ [۸۵] ۔ 1648 توں 1657 دے عرصہ وچ ، آبادی وچ تخفیف دا تخمینہ تقریبا 4،000،000 رہائشیاں اُتے اے۔ سانچہ:Rzeczpospolita 1618 اصلاح توں پہلے دے دور وچ ، ایہ مزار کیتھولک تے آرتھوڈوکس دے مننے والےآں اُتے مشتمل سی۔ اصلاح دے بعد ، لوکاں دی اک وڈی تعداد نے پروٹسٹنٹ ازم وچ تبدیلی اختیار کيتی۔ انسداد اصلاح دی مدت دے بعد ، رومن کیتھولک چرچ نے پولینڈ پر دوبارہ قبضہ کرلیا تے مذبح خانہ مکمل طور اُتے کیتھولک اُتے مشتمل سی ، حالانکہ اس ملک وچ کیتھولک مذہب غالب نئيں سی۔
وارسا کنفیڈریشن تے مذہبی آزادی==
[سودھو]مورخ نورمن ڈیوس نے لکھیا: "یقینا ، 28 جنوری 1573 دے کنفیڈریشن آف وارسا دے اعلان دے لفظاں تے لفظاں مادہ یورپ وچ کدرے تے موجودہ حالات دے حوالے توں غیر معمولی سن ۔ تے انہاں نے دو سو سالاں توں زیادہ جمہوریہ وچ مذہبی زندگی دے اصولاں اُتے حکومت کيتی۔ " [۸۶]
پولینڈ وچ مذہبی آزادی دی اک طویل روایت اے۔ آزادانہ طور اُتے عبادت دا حق 15 واں تے سولہويں صدی دے اوائل وچ دولت مشترکہ دے تمام باشندےآں نوں اک بنیادی حق سی۔ 1573 وچ وارسا کنفیڈریشن دے دوران پولینڈ وچ باضابطہ طور اُتے مذہب دی مکمل آزادی نوں تسلیم کیتا گیا۔ پولینڈ نے مذہبی آزادی دے قوانین نوں ایداں دے دور وچ برقرار رکھیا جدوں باقی یورپ وچ مذہبی ظلم و ستم روزانہ دی حیثیت رکھدا سی۔ [۸۷] دولت مشترکہ اک ایسی جگہ سی جتھے انتہائی مذہبی مذہبی فرقے ، عیسائی دنیا دے دوسرے ملکاں وچ ظلم و ستم توں بچنے دی کوشش کر رہے سن ۔ 1561 وچ ، پولینڈ وچ رہائش پذیر اک مذہبی جلاوطن بونیفیسیو ڈی اوریا نے ، اٹلی وچ واپس آنے والے اک ساتھی دے سامنے اپنے ملک توں چلائے جانے والے فضائل دے بارے وچ لکھیا: "آپ ایتھے اپنے نظریات تے ترجیحات دے مطابق زندگی گزار سکدے نيں ، ایتھے تک کہ تحریر سمیت سب توں وڈی آزادی بھی۔ تے اشاعت. ایتھے کوئی سنسر نئيں اے۔ " [۸۸]
- "یہ ملک بدعتی نوں پناہ دی جگہ بن گیا" کارڈنل ہوسیئس ، پوپ دے پولینڈ کرنے دے لئی نمائندہ.
دولت مشترکہ دے دور دراز تے کثیر النسلی حصےآں وچ پولش ہونا ، اس وقت مذہب تے عہدے دی نسبت نسلی امتیازی اشاریہ دی نسبت بوہت گھٹ سی۔ ایہ وڈے پیمانے اُتے لینڈڈ نوبل کلاس (سلختہ) دے لئی مختص سی ، جس وچ پولس شامل سن ، بلکہ غیر پولش نژاد بہت سارے ممبران وی سن جنہاں نے ہر اک آنے والی نسل دے نال ودھدی ہوئی تعداد وچ کیتھولک مذہب اختیار کیتا۔ غیر پولش نوبلاں دے لئی اس طرح دے تبادلاں دا مطلب پولونیشن دا اک آخری مرحلہ سی جو پولش بولی تے سبھیاچار نوں اپنانے دے بعد ہويا سی۔ [۸۹] پولینڈ ، دولت مشترکہ دے ثقافتی طور اُتے سب توں زیادہ ترقی یافتہ حصے دی حیثیت توں ، شاہی عدالت ، راجگڑھ ، سب توں وڈے شہراں دے نال ، وسطی یورپ دی دوسری قدیم یونیورسٹی ( پراگ دے بعد) ، تے زیادہ آزاد خیال تے جمہوری معاشرتی ادارےآں نے ناقابل تسخیر مقناطیس نوں ثابت کردتا دولت مشترکہ وچ غیر پولش شرافت دے لئی۔ [۹۰] سولہويں صدی دے بعد بوہت سارے لوکاں نے اپنے آپ نوں "جینیٹ روتھینس ، نیومیڈ پولونس" (خون دے ذریعہ روتھینین ، قومیت دے لحاظ توں پولش) کہیا جاندا اے۔
اس دے نتیجے وچ ، مشرقی علاقےآں وچ اک پولش (یا Polonized) اشرافیہ اک ایداں دے کسان اُتے حاوی رہیا جس دی وڈی اکثریت نہ تاں پولش سی تے نہ ہی کیتھولک۔ ہور ایہ کہ دہائیاں دی امن نے اج کل یوکرین وچ نوآبادیات دی بہت وڈی کوششاں کيتیاں ، جس توں امرا ، یہودی ، کواسیکس (روايتی طور اُتے آرتھوڈوکس) ، پولش تے روتھینی کساناں وچ تناؤ ودھ گیا۔ مؤخر الذکر ، جو روتھینائی شرافت دے وچکار اپنے آبائی محافظاں توں محروم سن ، نے ایداں دے کوسیکس نوں تحفظ فراہم کیہ جس نے تشدد نوں سہولت فراہم دی جس دے نتیجے وچ دولت مشترکہ نوں توڑ دتا گیا۔ ایہ کشیدگی مشرقی آرتھوڈوکس تے یونانی کیتھولک چرچ دے درمیان یونین آف بریسٹ دے بعد تنازعات ، غالبا کیتھولک ازم دے ذریعہ آرتھوڈوکس مذاہب دی مجموعی تفریق ، تے [۹۱] تے متعدد کوساک بغاوتاں دی وجہ توں ودھ گئی سی۔ مغرب تے شمال وچ ، بوہت سارے شہراں وچ وڈی تعداد وچ جرمن اقلیدیاں سن ، جو اکثر لوتھرن یا اصلاح شدہ گرجا گھراں نال تعلق رکھدے سن ۔ دولت مشترکہ دے پاس یہودیاں دا دنیا دا سب توں وڈا قبائلی حصہ وی سی۔ سولہويں صدی دے وسط تک دنیا دے 80٪ یہودی پولینڈ وچ رہندے سن ( تصویر 16 )۔
اصلاح تک ، سلیچٹا زیادہ تر کیتھولک یا مشرقی آرتھوڈوکس ( تصویر 3 ، 13 ) سن ۔ اُتے ، بوہت سارے خانداناں نے جلد ہی اصلاح شدہ مذہب نوں اپنایا۔ انسدادِ اصلاح دے بعد ، جدوں پولینڈ وچ کیتھولک چرچ نے دوبارہ اقتدار حاصل کیتا ، اس دے باوجود کیتھولک اکثریت والا مذہب نئيں ہونے دے باوجود ، تقریباch خصوصی طور اُتے کیتھولک بن گیا (کیتھولک تے آرتھوڈوکس چرچ ہر اک آبادی دا تقریبا 40٪ گنتی کردے سن ، جدوں کہ باقی 20٪ یہودی تے مختلف پروٹسٹنٹ گرجا گھراں دے ممبر سن )۔
زباناں
[سودھو]عظیم نسلی تنوع تے بہت ساری ثقافتاں دے اتحاد دی وجہ توں ، پولش-لتھوانیائی یونین وچ متعدد زباناں استعمال کیتی گئياں۔ تمام زباناں یکساں طور اُتے قبول نئيں کيتی گئياں۔ ملک وچ سب توں زیادہ بولنے والے تے انہاں دی حیثیت رکھنے والی زباناں ذیل وچ نيں۔
- پولش - بااختیار بولی دے طور اُتے نوں باضابطہ طور اُتے تسلیم کیتا جاندا اے ، جسنوں اکثریت والے افراد [۹۲][۹۳][۹۴][۹۵] تے کچھ صوبےآں وچ آبادی دے ذریعہ استعمال کیتا جاندا اے۔ [۹۶] ایہ بولی وڈے شہراں تے انہاں دی انتظامیہ وچ وی سرکاری سی۔
- لاطینی - عام طور اُتے غیر ملکی تعلقات وچ استعمال ہُندا اے [۹۷] تے ایہ بزرگ آبادی وچ دوسری مقبول ترین بولی سی۔ [۹۸]
- روتھینین - سن 1697 تک (جب اس دی جگہ پولینڈ نے لے لی تھی) تک لتھوانیا دے گرانڈ ڈچی دی سرکاری بولی سی۔ کچھ بیرونی تعلقات وچ بولی استعمال ہُندی سی۔ [۹۹][۱۰۰]
- لتھوانیائی [۱۰۱] - صرف اصول دی کچھ دستاویزات وچ استعمال ہويا۔ [з] [۱۰۲][۱۰۳][۱۰۴]
- جرمن - کچھ غیر ملکی تعلقات وچ استعمال ہُندا سی ، ہور اس ملک دے انہاں حصےآں وچ جتھے جرمنی دی آبادی رہندی سی۔ [۱۰۵]
- عبرانی - ملک وچ یہودی آبادی بولی جاندی اے۔
- یدش - استعمال کیتا گیا لیکن سرکاری طور اُتے تسلیم نئيں کیتا گیا۔ [۱۰۶][۱۰۷]
- آرمینیائی - ملک وچ آرمینی اقلیت دے ذریعہ بولی جاندی سی۔ [۱۰۸]
- عربی - سرکاری طور اُتے تسلیم نئيں کیتا گیا؛ بعض خارجہ تعلقات وچ استعمال ہويا تے تاتاراں دے ذریعہ اپنے مذہبی معاملات وچ ، انہاں نے عربی رسم الخط وچ روتھین وی لکھی۔
تصاویر
[سودھو]متعلقہ
[سودھو]- پولینڈ دی تریخ
- لتھوانیا دی تریخ
- بیلاروس دی تریخ
- پولش-لتھوانی-روتھینی یونین
- پولش زبان
- قرون وسطی دی عظیم طاقتاں دی لسٹ
ماخذ
[سودھو]- (1987) Historia panstwa i prawa polskiego. Warsaw: Paristwowe Wydawnictwo Naukowe.
- Brzezinski, Richard (1987). Polish Armies (1): 1569–1696, Men-At-Arms Series 184. Osprey Publishing. ISBN 0-85045-736-X.
- Brzezinski, Richard (1988). Polish Armies (2): 1569–1696, Men-At-Arms Series 188. Osprey Publishing. ISBN 0-85045-744-0.
- Frost, Robert (2015). The Oxford History of Poland–Lithuania I: The Making of the Polish–Lithuanian Union, 1385–1569. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-820869-3.
- Litwin, Henryk (October 2016). "Central European Superpower". BUM Magazine. https://www.msz.gov.pl/resource/49da65c5-9917-40de-b542-5c89751cacf6:JCR.
- Norkus, Zenonas (2017). An Unproclaimed Empire: The Grand Duchy of Lithuania: From the Viewpoint of Comparative Historical Sociology of Empires. روٹلیج. ISBN 978-1-138-28154-7.
- Rowell, S. C. (2014). Lithuania Ascending: A Pagan Empire within East-Central Europe, 1295–1345, Cambridge Studies in Medieval Life and Thought: Fourth Series. Cambridge University Press. ISBN 978-1-107-65876-9.
- (2015) The Conversion of Lithuania. From Pagan Barbarians to Late Medieval Christians. Vilnius: Institute of Lithuanian Literature and Folklore,. ISBN 978-6094251528.
- Stone, Daniel Z. (2014). The Polish–Lithuanian State, 1386–1795. University of Washington Press. ISBN 978-0-295-80362-3.
- (2011) Historical Dictionary of Lithuania, 2, Scarecrow Press. ISBN 978-0-8108-7536-4.
نوٹ
[سودھو]- а Историчарите сметаат дека промената на главниот град на државата од Краков во Варшава, била во периодот од 1595 до 1611 година, иако Варшава не бил официјално не бил именуван за главен град, сè до 1793.[۱۰۹] Сејмот на унијата започнал да се состанува во Варшава, кратко по создавањето на Лублинскиот Сојуз, а и нејзините владетели своите резиденции ги преместиле во Варшава, иако крунисувањето продолжило да се одржува во Краков. Современиот концепт на единствен главен град бил до некој степен неприменлив во феудалната унија. Според некои историчари, Варшава бил главен град на целата унија.[۱۱۰][۱۱۱] Вилнус, главниот град на Големото Кнежевство Литванија,[۱۱۲][۱۱۳][۱۱۴] понекогаш се споменувал како втор главен град на унијата.[۱۱۵][۱۱۶]
- б Во време на врвот на владеењето, Полско-Литванската Унија зафаќала површина од 1.130.000 km2 и била повеќеетничка заедница со население од 11 милиони.[۱۱۷]
- в Полско-Литванската Унија била земја која својот „Златен век“ го имала за време на 16. и почетокот на 17. век. Кралството на последните Јагелонци било апсолутно најголемата држава во Европа.[۱۱۸]
- г „Формално, Полска и Литванија, очигледно биле составни делови на федерацијата... Но, Полска, која ја задржала надлежноста над освоените литвански територии, имала поголема застапеност и станала доминантен партнер.“
- д Овој квалитет на унијата бил спознаен од нејзините современици. Роберт Бартон, во своето дело Анатомија на меланхолијата, за првпат издадена во 1621 година, за Полска запишал:
"پولینڈ تمام مذاہب دے نال اک خانہ اے ، جتھے خود ساختہ ، سسینی ، فوٹوینیئن (۔ . . ) ، آریاں ، انابپٹسٹس نوں پایا جاسکدا اے۔ یورپ وچ ، پولینڈ تے ایمسٹرڈیم (یہودیاں دے لئی) اک عام ٹھکانے نيں۔ “ [۱۱۹]
- ѓ „Во средината на 1500-тите, обединетата Полска била најголемата држава во Европа и веројатно најмоќната нација на континентот.“[۱۲۰]
- е Џон Маркоф го опишува донесувањето на современите кодифицирани национални устави како еден од патоказите на демократијата и наведува дека „прва европска земја која го следела американскиот пример била Полска во 1791.“ [۱۲۱]
- ж Ова се однесува на вкупното и еврејското население според Фрази. За другите проценки според Погоновски, видете ја следната референца ([۱۲۲]).
- з „Официјалната употреба на литванскиот јазик во литванските градови во 16. век се докажува со магистерските трудови во Вилнус, кои биле отпечатени од страна на Жигимантас Аугустас во 1552... Закониците на дворовите биле пишувани на литвански јазик. Всушност, тие (закониците на дворовите напишани во Литванија) опстојале од 17. век...“[۱۲۳]
حوالے
[سودھو]
- ↑ ۱.۰ ۱.۱ سانچہ:Britannica
- ↑ ۲.۰ ۲.۱ ۲.۲ ۲.۳ ۲.۴ Jagiellonian University Centre for European studies, "A Very Short History of Kraków", see: Lua error in ماڈیول:Citation/CS1/ar at line 3438: attempt to call field 'set_selected_modules' (a nil value).
- ↑ Janusz Sykała: Od Polan mieszkających w lasach – historia Polski – aż do króla Stasia, Gdansk, 2010
- ↑ Georg Ziaja: Lexikon des polnischen Adels im Goldenen Zeitalter 1500–1600, p. 9
- ↑ Janusz Sykała: Od Polan mieszkających w lasach – historia Polski – aż do króla Stasia, Gdansk, 2010
- ↑ Georg Ziaja: Lexikon des polnischen Adels im Goldenen Zeitalter 1500–1600, p. 9
- ↑ https://www.polskieradio24.pl/39/156/Artykul/1444613,Artykuly-henrykowskie-szlachecka-prekonstytucja
- ↑ https://www.britannica.com/place/Poland/The-First-Partition
- ↑ Panstwowe Przedsiebiorstwo Wydawnictw Kartograficznych: Atlas Historyczny Polski, wydanie X, 1990, p. 14, ISBN 83-7000-016-9
- ↑ Bertram Benedict (1919): A history of the great war. Bureau of national literature, inc. p. 21
- ↑ According to Panstwowe Przedsiebiorstwo Wydawnictw Kartograficznych: Atlas Historyczny Polski, wydanie X, 1990, p. 16, ~ 990.000 km²
- ↑ Panstwowe Przedsiebiorstwo Wydawnictw Kartograficznych: Atlas Historyczny Polski, wydanie X, 1990, p. 14, ISBN 83-7000-016-9
- ↑ "Poland." Encyclopædia Britannica. 2009. Encyclopædia Britannica Online
- ↑ ۱۴.۰ ۱۴.۱ Yale Richmond, From Da to Yes: Understanding the East Europeans, Intercultural Press, 1995, стр. 51
- ↑ ۱۵.۰ ۱۵.۱ Maciej Janowski, Polish Liberal Thought, Central European University Press, 2001, ISBN 963-9241-18-0, Google Print: p3, p12
- ↑ ۱۶.۰ ۱۶.۱ Paul W. Schroeder, The Transformation of European Politics 1763–1848, Oxford University Press, 1996, ISBN 0-19-820654-2, Google print p84
- ↑ ۱۷.۰ ۱۷.۱ Rett R. Ludwikowski, Constitution-Making in the Region of Former Soviet Dominance, Duke University Press, 1997, ISBN 0-8223-1802-4, Google Print, p34
- ↑ ۱۸.۰ ۱۸.۱ George Sanford, Democratic Government in Poland: Constitutional Politics Since 1989, Palgrave, 2002, ISBN 0-333-77475-2, Google print p11—constitutional monarchy, p3—anarchy
- ↑ ۱۹.۰ ۱۹.۱ ۱۹.۲ ۱۹.۳ Aleksander Gella, Development of Class Structure in Eastern Europe: Poland and Her Southern Neighbors, SUNY Press, 1998, ISBN 0-88706-833-2, Google Print, p13
- ↑ ۲۰.۰ ۲۰.۱ Halina Stephan, Living in Translation: Polish Writers in America, Rodopi, 2003, ISBN 90-420-1016-9, Google Print p373
- ↑ ۲۱.۰ ۲۱.۱ Feliks Gross, Citizenship and Ethnicity: The Growth and Development of a Democratic Multiethnic Institution, Greenwood Press, 1999, ISBN 0-313-30932-9, Google Print, p122 (notes)
- ↑ {{لیبل ریف لیبل | Е | е |. << ref <= "britannica.com"> پولینڈ "پولینڈ۔" انسائیکلوپیڈیا برٹانیکا۔ 2009. انسائیکلوپیڈیا برٹانیکا آن لائن۔
- ↑ Norman Davies, Europe: A History, Pimlico 1997, p. 554: "Poland–Lithuania was another country which experienced its 'Golden Age' during the sixteenth and early seventeenth centuries. The realm of the last Jagiellons was absolutely the largest state in Europe"
- ↑ According to Panstwowe Przedsiebiorstwo Wydawnictw Kartograficznych: Atlas Historyczny Polski, wydanie X, 1990, p. 16, 990.000 km²
- ↑ Based on 1618 population map Error in webarchive template: Check
|url=
value. Empty. (p. 115), 1618 languages map (p119), 1657–67 losses map (p. 128) and 1717 map Error in webarchive template: Check|url=
value. Empty. (p. 141) from Iwo Cyprian Pogonowski, Poland a Historical Atlas, Hippocrene Books, 1987, سانچہ:آئی ایس بی این - ↑ According to Panstwowe Przedsiebiorstwo Wydawnictw Kartograficznych: Atlas Historyczny Polski, wydanie X, 1990, p. 16, just over 9 million in 1618
- ↑ Maciej Janowski, Polish Liberal Thought, Central European University Press, 2001, سانچہ:آئی ایس بی این, Google Print: p. 3, p. 12
- ↑ Paul W. Schroeder, The Transformation of European Politics 1763–1848, Oxford University Press, 1996, سانچہ:آئی ایس بی این, Google print p. 84
- ↑ Rett R. Ludwikowski, Constitution-Making in the Region of Former Soviet Dominance, Duke University Press, 1997, سانچہ:آئی ایس بی این, Google Print, p. 34
- ↑ George Sanford, Democratic Government in Poland: Constitutional Politics Since 1989, Palgrave, 2002, سانچہ:آئی ایس بی این, Google print p. 11 – constitutional monarchy, p. 3 – anarchy
- ↑ Aleksander Gella, Development of Class Structure in Eastern Europe: Poland and Her Southern Neighbors, SUNY Press, 1998, سانچہ:آئی ایس بی این, Google Print, p. 13
- ↑ "Formally, Poland and Lithuania were to be distinct, equal components of the federation ... But Poland, which retained possession of the Lithuanian lands it had seized, had greater representation in the diet and became the dominant partner."سانچہ:Cite encyclopaedia
- ↑ Halina Stephan, Living in Translation: Polish Writers in America, Rodopi, 2003, سانچہ:آئی ایس بی این, Google Print p. 373. Quoting from Sarmatian Review academic journal mission statement: "Polish–Lithuanian Commonwealth was ... characterized by religious tolerance unusual in premodern Europe"
- ↑ Feliks Gross, https://books.google.com/books?ie=UTF-8&vid=ISBN0313309329&id=I6wM4X9UQ8QC&pg=PA122&lpg=PA122&dq=Polish-Lithuanian+Commonwealth+religious+tolerance&sig=4DfNp5W5HoFxS_dc6gt3Jo8B4NQ Citizenship and Ethnicity: The Growth and Development of a Democratic Multiethnic Institution], Greenwood Press, 1999, سانچہ:آئی ایس بی این, p. 122 (notes)
- ↑ George Sanford, Democratic Government in Poland: Constitutional Politics Since 1989, Palgrave, 2002, سانچہ:آئی ایس بی این, Google print p. 11 – constitutional monarchy, p. 3 – anarchy
- ↑ "In the mid-1500s, united Poland was the largest state in Europe and perhaps the continent's most powerful state politically and militarily". "Poland". Encyclopædia Britannica. 2009. Encyclopædia Britannica Online. Retrieved 26 June 2009
- ↑ George Sanford, Democratic Government in Poland: Constitutional Politics Since 1989, Palgrave, 2002, سانچہ:آئی ایس بی این, Google print p. 11 – constitutional monarchy, p. 3 – anarchy
- ↑ Martin Van Gelderen, Quentin Skinner, Republicanism: A Shared European Heritage, Cambridge University Press, 2002, سانچہ:آئی ایس بی این p. 54
- ↑ "The Causes of Slavery or Serfdom: A Hypothesis" Error in webarchive template: Check
|url=
value. Empty. (discussion and full online text) of Evsey Domar (1970). Economic History Review 30:1 (March), pp. 18–32. - ↑ Poland's 1997 Constitution in Its Historical Context; Daniel H. Cole, Indiana University School of Law, September 22, 1998 http://indylaw.indiana.edu/instructors/cole/web%20page/polconst.pdf
- ↑ Blaustein, Albert (1993). Constitutions of the World. Fred B. Rothman & Company.
- ↑ Isaac Kramnick, Introduction, Madison, James (1987). The Federalist Papers. Penguin Classics. p. 13. ISBN 0-14-044495-5.
May second oldest constitution.
Unknown parameter|url-access=
ignored (help) - ↑ John Markoff describes the advent of modern codified national constitutions as one of the milestones of democracy, and states that "The first European country to follow the U.S. example was Poland in 1791." John Markoff, Waves of Democracy, 1996, سانچہ:آئی ایس بی این, p. 121.
- ↑ "Regnum Poloniae Magnusque Ducatus Lithuaniae – definicja, synonimy, przykłady użycia". http://sjp.pwn.pl/slowniki/Regnum%20Poloniae%20Magnusque%20Ducatus%20Lithuaniae.html. Retrieved on 27 October 2016.
- ↑ the name given by Marcin Kromer in his work Polonia sive de situ, populis, moribus, magistratibus et re publica regni Polonici libri duo, 1577
- ↑ the therm used for instance in Zbior Deklaracyi, Not I Czynnosci Głownieyszych, Ktore Poprzedziły I Zaszły Pod Czas Seymu Pod Węzłem Konfederacyi Odprawuiącego Się Od Dnia 18. Wrzesnia 1772. Do 14 Maia 1773
- ↑ ۴۷.۰ ۴۷.۱ "Regnum Poloniae Magnusque Ducatus Lithuaniae – definicja, synonimy, przykłady użycia". http://sjp.pwn.pl/slowniki/Regnum%20Poloniae%20Magnusque%20Ducatus%20Lithuaniae.html. Retrieved on 27 October 2016.
- ↑ Name used for the common state, Henryk Rutkowski, Terytorium, w: Encyklopedia historii gospodarczej Polski do 1945 roku, t. II, Warszawa 1981, s. 398.
- ↑ Richard Buterwick. The Polish Revolution and the Catholic Church, 1788–1792: A Political History. اوکسفرڈ یونیورسٹی پریس. 2012. pp. 5, xvii.
- ↑ 1791 document signed by the King Stanislaw August "Zareczenie wzaiemne Oboyga Narodow" pp. 1, 5
- ↑ ۵۱.۰ ۵۱.۱ Pacy, James S.; James T. McHugh. Diplomats Without a Country: Baltic Diplomacy, International Law, and the Cold War (1st Edition ed.). Post Road West, Westport, Connecticut: Greenwood Press. ISBN 0-313-31878-6. Retrieved 3 септември 2006. Check date values in:
|accessdate=
(help) - ↑ Henry Eldridge Bourne, The Revolutionary Period in Europe 1763 to 1815, Kessinger Publishing, 2005, ISBN 1-4179-3418-2, Google Print p161
- ↑ Wolfgang Menzel, Germany from the Earliest Period Vol. 4, Kessinger Publishing, 2004, ISBN 1-4191-2171-5, Google Print, p33
- ↑ Isabel de Madariaga, Russia in the Age of Catherine the Great, Sterling Publishing Company, Inc., 2002, ISBN 1-84212-511-7, Google Print p431
- ↑ Carl L. Bucki, The Constitution of 3 мај, 1791 Archived 2008-12-05 at the وے بیک مشین
- ↑ Piotr Stefan Wandycz, The Price of Freedom: A History of East Central Europe from the Middle Ages to the Present, Routledge (UK), 2001, ISBN 0-415-25491-4, Google Print p131
- ↑ ۵۷.۰ ۵۷.۱ ۵۷.۲ Partitions of Poland (2008), Encyclopædia Britannica.
- ↑ Edward Henry Lewinski Corwin, The Political History of Poland, 1917, стр. 310-315, Google Print
- ↑ Norman Davies, God's Playground: A History of Poland in Two Volumes, Oxford University Press, 2005, ISBN 0-19-925339-0, Google Print, p.392
- ↑ Jerzy Lukowski, Hubert Zawadzki, A Concise History of Poland, Cambridge University Press, 2001, ISBN 0-521-55917-0, Google Print, p.101-103
- ↑ Henry Smith Williams, The Historians' History of the World, The Outlook Company, 1904, Google Print, p.88-91
- ↑ ۶۲.۰ ۶۲.۱ (1980) Warszawa, jej dzieje i kultura (in pl). Arkady. ISBN 83-213-2958-6.
- ↑ "Poland." Encyclopædia Britannica. 2009. Encyclopædia Britannica Online. Retrieved 20 Feb. 2009
- ↑ Bardach, Juliusz (1998). O Rzeczpospolitą Obojga Narodów. Warszawa.
- ↑ Joanna Olkiewicz, Najaśniejsza Republika Wenecka (Most Serene Republic of Venice), Książka i Wiedza, 1972, Warszawa
- ↑ Joseph Conrad, Notes on Life and Letters: Notes on Life and Letters, Cambridge University Press, 2004, ISBN 0-521-56163-9, Google Print, p422 (notes)
- ↑ David Sneath (2007). The headless state: aristocratic orders, kinship society, & misrepresentations of nomadic inner Asia. Columbia University Press. p. 188. ISBN 0-231-14054-1. سانچہ:انگریزی علامتیہ
- ↑ M. L. Bush (1988). Rich noble, poor noble. Manchester University Press ND. p. 8-9. ISBN 0-7190-2381-5. سانچہ:انگریزی علامتیہ
- ↑ David Sneath (2007). The headless state: aristocratic orders, kinship society, & misrepresentations of nomadic inner Asia. Columbia University Press. p. 188. ISBN 0-231-14054-1. سانچہ:انگریزی علامتیہ
- ↑ M. L. Bush (1988). Rich noble, poor noble. Manchester University Press ND. p. 8–9. ISBN 0-7190-2381-5.
- ↑ Piotr Stefan Wandycz (1980). The United States and Poland. Harvard University Press. p. 17. ISBN 0-674-92685-4.
- ↑ William Bullitt, The Great Globe Itself: A Preface to World Affairs, Transaction Publishers, 2005, ISBN 1-4128-0490-6, Google Print, pp42–43
- ↑ John Adams, The Political Writings of John Adams, Regnery Gateway, 2001, ISBN 0-89526-292-4, Google Print, p.242
- ↑ Evsey D. Domar, "Capitalism, socialism, and serfdom: essays", Cambridge University Press, 1989, стр. 23 [۱]
- ↑ "Welcome to Encyclopædia Britannica's Guide to History". Britannica.com. 31 јануари 1910. http://www.britannica.com/blackhistory/article-24160. Retrieved on 1 февруари 2009.
- ↑ Perry Anderson, Lieages of the Absolutist States,Verso, 1 декември 1996, ISBN 978-0-86091-710-6, Google Print p285
- ↑ Krzysztof Olszewski (2007). The Rise and Decline of the Polish-Lithuanian Commonwealth due to Grain Trade. p. 7. Retrieved 22 април 2009. Check date values in:
|accessdate=
(help) - ↑ ""Polonaise" carpet". https://web.archive.org/web/20030228150012/http://www.museu.gulbenkian.pt/obra.asp?num=t71&nuc=a4&lang=en. Retrieved on 18 мај 2009. سانچہ:انگریزی علامتیہ
- ↑ ۷۹.۰ ۷۹.۱ Lua error in ماڈیول:Citation/CS1/ar at line 3438: attempt to call field 'set_selected_modules' (a nil value).
- ↑ ۸۰.۰ ۸۰.۱ Peter Kardash, Brett Lockwood (1988). Ukraine and Ukrainians. Fortuna.
- ↑ Norman Davies (2005). God's Playground: A History of Poland. Columbia University Press. p. 167. ISBN 0-231-12819-3.
- ↑ "Portraits collection". http://www.muzeum.leszno.pl/new/_index.php?wer=en&op=zbiory. Retrieved on 18 мај 2009.
- ↑ Mariusz Karpowicz (1991). Baroque in Poland. Arkady. p. 68. ISBN 83-21334-12-1.
- ↑ Michael J. Mikoś. "Baroque". http://www.staropolska.pl/ang/baroque/Mikos_baroque/Cultural_b.html. Retrieved on 13 мај 2009. سانچہ:انگریزی علامتیہ
- ↑ Based on Карта со население од 1615 (p115), карта со јазици од 1618 (p119), карта со загуби од 1657–67 (p128) и Географска карта од 1717 (p141), Iwo Cyprian Pogonowski, Poland a Historical Atlas, Hippocrene Books, 1987, ISBN 0-88029-394-2
- ↑ Norman Davies, God's Playground. A History of Poland, Vol. 1: The Origins to 1795, Vol. 2: 1795 to the Present. Oxford: Oxford University Press. سانچہ:آئی ایس بی این / سانچہ:آئی ایس بی این
- ↑ Zamoyski, Adam. The Polish Way. New York: Hippocrene Books, 1987
- ↑ Poland's 1997 Constitution in Its Historical Context; Daniel H. Cole, Indiana University School of Law, September 22, 1998 http://indylaw.indiana.edu/instructors/cole/web%20page/polconst.pdf
- ↑ Linda Gordon, Cossack Rebellions: Social Turmoil in the Sixteenth Century Ukraine, SUNY Press, 1983, سانچہ:آئی ایس بی این, Google Print, p. 51
- ↑ Aleksander Gella, Development of Class Structure in Eastern Europe: Poland and Her Southern Neighbors, SUNY Press, 1998, سانچہ:آئی ایس بی این, Google Print, p. 13
- ↑ "Poland, history of", انسائیکلوپیڈیا بریٹانیکا from Encyclopædia Britannica Premium Service. . Retrieved 10 February 2006 and "Ukraine", انسائیکلوپیڈیا بریٹانیکا from Encyclopædia Britannica Premium Service. . Retrieved 14 February 2006.
- ↑ Anatol Lieven, The Baltic Revolution: Estonia, Latvia, Lithuania and the Path to Independence, Yale University Press, 1994, ISBN 0-300-06078-5, Google Print, p.48
- ↑ Stephen Barbour, Cathie Carmichael, Language and Nationalism in Europe, Oxford University Press, 2000, ISBN 0-19-925085-5, Google Print p.184
- ↑ Östen Dahl, Maria Koptjevskaja-Tamm, The Circum-Baltic Languages: Typology and Contact, John Benjamins Publishing Company, 2001, ISBN 90-272-3057-9, Google Print, p.45
- ↑ Glanville Price, Encyclopedia of the Languages of Europe, Blackwell Publishing, 1998, ISBN 0-631-22039-9, Google Print, p.30
- ↑ Mikulas Teich, The National Question in Europe in Historical Context, Cambridge University Press, 1993, ISBN 0-521-36713-1, Google Print, p.295
- ↑ Kevin O'Connor, Culture And Customs of the Baltic States, Greenwood Press, 2006, ISBN 0-313-33125-1, Google Print, p.115
- ↑ Karin Friedrich et al., The Other Prussia: Royal Prussia, Poland and Liberty, 1569–1772, Cambridge University Press, 2000, ISBN 0-521-58335-7, Google Print, p.88
- ↑ Daniel. Z Stone, A History of East Central Europe, p.46
- ↑ Piotr Eberhardt, Jan Owsinski, Ethnic Groups and Population Changes in Twentieth-century Central-Eastern Europe: History, Data, Analysis, M.E. Sharpe, 2003, ISBN 0-7656-0665-8, Google Print, p.177
- ↑ Östen Dahl, Maria Koptjevskaja-Tamm, The Circum-Baltic Languages: Typology and Contact, John Benjamins Publishing Company, 2001, ISBN 90-272-3057-9, Google Print, p.41
- ↑ ۱۰۲.۰ ۱۰۲.۱ Zinkevičius, Z. (1993). Rytų Lietuva praeityje ir dabar. Vilnius: Mokslo ir enciklopedijų leidykla. p. 70. ISBN 5-420-01085-2.
Official usage of Lithuanian language in the 16th century Lithuania's cities proves magistrate's decree of Vilnius city, which was sealed by Žygimantas Augustas in 1552...//Courts juratory were written in Lithuanian language. In fact, such [courts juratory written in Lithuanian] survived from the 17th century...
- ↑ ""Mes Wladislaus..." a letter from Wladyslaw Vasa issued in 1639 written in Lithuanian language". http://i34.photobucket.com/albums/d101/no_name_2/Edt1458.jpg. Retrieved on 3 септември 2006.
- ↑ Ališauskas V.; L. Jovaiša; M. Paknys; R. Petrauskas; E. Raila (2001). Lietuvos Didžiosios Kunigaikštijos kultūra. Tyrinėjimai ir vaizdai. Vilnius. p. 500. ISBN 9955-445-26-2.
In 1794 Government's declarations were carried out and in Lithuanian.
- ↑ Czesław Miłosz, The History of Polish Literature, University of California Press, 1983, ISBN 0-520-04477-0, Google Print, p.108
- ↑ Jan K. Ostrowski, Land of the Winged Horsemen: Art in Poland, 1572–1764, Yale University Press, 1999, ISBN 0-300-07918-4, Google Print, p.27
- ↑ ۱۰۷.۰ ۱۰۷.۱ Joanna B. Michlic (2006). Poland's threatening other: the image of the Jew from 1880 to the present. U of Nebraska Press. p. 42. ISBN 0-8032-3240-3. سانچہ:انگریزی علامتیہ
- ↑ Rosemary A. Chorzempa (1993). Polish roots. Genealogical Pub. ISBN 0-8063-1378-1.
- ↑ ۱۰۹.۰ ۱۰۹.۱ Francis W. Carter (1994). Trade and urban development in Poland: an economic geography of Cracow, from its origins to 1795 – Volume 20 of Cambridge studies in historical geography. Cambridge University Press. pp. 186–187.
- ↑ Daniel Stone (2001). The Polish-Lithuanian state, 1386–1795. University of Washington Press. p. 221. ISBN 978-0-295-98093-5.
- ↑ Robert Bideleux, Ian Jeffries (1998). A history of eastern Europe: crisis and change. Routledge. p. 126. ISBN 978-0-415-16111-4.
- ↑ ۱۱۲.۰ ۱۱۲.۱ Norman Davies (1998). Europe: A History. HarperCollins. pp. 657–660.
- ↑ Politics and reformations: communities, polities, nations, and empires, 2007 стр. 206
- ↑ Zeitschrift für Ostmitteleuropa-Forschung, 2006, изд. 55; стр. 2
- ↑ Thomas A. Brady, Christopher Ocker; entry by David Frick (2007). Politics and reformations: communities, polities, nations, and empires : essays in honor of Thomas A. Brady, Jr. Brill Publishers. p. 206. ISBN 9789004161733.
- ↑ Marcel Cornis-Pope, John Neubauer; essay by Tomas Venclova (2004). History of the literary cultures of East-Central Europe: junctures and disjunctures in the 19th and 20th centuries (Volume 2). John Benjamins Publishing Company. p. 11. ISBN 9789027234537.
- ↑ Heritage: Interactive Atlas: Polish-Lithuanian Commonwealth, и .
- ↑ Norman Davies, Europe: A History, Pimlico 1997, стр. 554
- ↑ Burton, Robert, The Anatomy of Melancholy, Sixth edition, J. W. Moore, 1847
- ↑ "Poland". Encyclopædia Britannica. 2009. Encyclopædia Britannica Online.
- ↑ John Markoff, Waves of Democracy, 1996, ISBN 0-8039-9019-7, стр. 121
- ↑ Charles A. Frazee, World History the Easy Way, Barron's Educational Series, ISBN 0-8120-9766-1, Google Print, 50
- ↑ Zinkevičius, Z. (1993). Rytų Lietuva praeityje ir dabar. Vilnius: Mokslo ir enciklopedijų leidykla. p. 70. ISBN 5-420-01085-2.
- ↑ Paul Robert Magocsi (1996). A history of Ukraine. University of Toronto Press, 286–287. ISBN 0-8020-7820-6.
- ↑ Robert Bideleux, Ian Jeffries (1998). A history of eastern Europe: crisis and change. روٹلیج, 126. ISBN 978-0-415-16111-4.
- ↑ L'union personnelle polono-saxonne contribua davantage à faire connaître en Pologne le français que l'allemand. Cette fonction de la langue française, devenue l'instrument de communication entre les groupes dirigeants des deux pays. Polish Academy of Sciences Institute of History (1970). "Volume 22", Acta Poloniae historica (in fr). National Ossoliński Institute.
- ↑ (1999) in Jan K. Ostrowski: Art in Poland, 1572–1764: land of the winged horsemen. Art Services International, 32. ISBN 0-88397-131-3. In 1600 the son of the chancellor of Poland was learning four languages: Latin, Greek, Turkish, and Polish. By the time he had completed his studies, he was fluent not only in Turkish but also in Tatar and Arabic.
- ↑ Mariusz Karpowicz (1991). Baroque in Poland. Arkady. ISBN 83-213-3412-1.
- ↑ Bertram Benedict (1919). A history of the great war. Bureau of national literature, inc., 21. Retrieved on 13 August 2011.
- ↑ Davies, Norman (1996). Europe: A History. Oxford University Press, 699. ISBN 0-19-820171-0.
- ↑ Jan Zamoyski's speech in the Parliament, 1605 Harbottle Thomas Benfield (2009). Dictionary of Quotations (Classical). BiblioBazaar, LLC. ISBN 1-113-14791-1.
- ↑ Richard M. Golden (2006). "Volume 4", Encyclopedia of witchcraft: the Western tradition. ABC-CLIO. ISBN 1-57607-243-6.
- ↑ (2006) Ethnic identity: problems and prospects for the twenty-first century. Rowman Altamira, 84. ISBN 0-7591-0973-7.
- ↑ Lua error in ماڈیول:Citation/CS1/ar at line 3438: attempt to call field 'set_selected_modules' (a nil value).
- ↑ Thus, at the time of the first partition in 1772, the Polish–Lithuanian Commonwealth consisted of 43 per cent Latin Catholics, 33 per cent Greek Catholics, 10 per cent Christian Orthodox, 9 per cent Jews and 4 per cent Protestant Willfried Spohn, Anna Triandafyllidou (2003). Europeanisation, national identities, and migration: changes in boundary constructions between Western and Eastern Europe. Routledge. ISBN 0-415-29667-6.
- ↑ Ex quo serenissima respublica Poloniae in corpore ad exempluin omnium aliarnm potentiarum, lilulum regiuin Borussiae recognoscere decrevit (…)
Antoine-François-Claude Ferrand (1820). "Volume 1", Histoire des trois démembremens de la Pologne: pour faire suite à l'histoire de l'Anarchie de Pologne par Rulhière (in fr). Deterville. - ↑ Total and Jewish population based on Frazee; others are estimations from Pogonowski (se following reference). Charles A. Frazee, World History the Easy Way, Barron's Educational Series, ISBN [[Special:BookSources/0-8120-9766-1, Google Print, 50
- ↑ (1988) in Aleksander Gieysztor: Rzeczpospolita w dobie Jana III (Commonwealth during the reign of John III). Royal Castle in Warsaw.
- ↑ Marcel Cornis-Pope, John Neubauer; essay by Tomas Venclova (2004). History of the literary cultures of East-Central Europe: junctures and disjunctures in the 19th and 20th centuries (Volume 2). John Benjamins Publishing Company, 11. ISBN 978-90-272-3453-7.
- ↑ PPerry Anderson (1979). Lineages of the absolutist state. Verso. ISBN 0-86091-710-X.
- ↑ Jacek F. Gieras (1994). "Volume 30 of Monographs in electrical and electronic engineering, Oxford science publications", Linear induction drives. Oxford University Press. ISBN 0-19-859381-3.
- ↑ Rey Koslowski (2000). Migrants and citizens: demographic change in the European state system. کورنیل یونیورسٹی Press, 51. ISBN 978-0-8014-3714-4. “polish lithuanian commonwealth americas western europe.”
- ↑ Guillaume de Lamberty (1735). "Volume 3", Mémoires pour servir à l'histoire du XVIIIe siècle, contenant les négociations, traitez, résolutions et autres documents authentiques concernant les affaires d'état: avec le supplément aux années MDCXCVI-MDCCIII (in fr). “Généreux et Magnifiques Seigneurs les Sénateurs et autres Ordres de la Sérénissime République de Pologne et du grand Duché de Lithuanie”
- ↑ # Norman Davies, God's Playground. A History of Poland, Vol. 1: The Origins to 1795, Vol. 2: 1795 to the Present. Oxford: Oxford University Press. ISBN [[Special:BookSources/0-19-925339-0 / ISBN [[Special:BookSources/0-19-925340-4
- ↑ Pacy, James S. (2001). Diplomats without a Country: Baltic Diplomacy, International Law, and the Cold War, 1st, Post Road West, Westport, Connecticut: Greenwood Press. doi:10.1336/0313318786. ISBN 0-313-31878-6. Retrieved on 3 September 2006.
- ↑ Lua error in ماڈیول:Citation/CS1/ar at line 3438: attempt to call field 'set_selected_modules' (a nil value).
- ↑ Rosemary A. Chorzempa (1993). Polish roots. Genealogical Pub.. ISBN 0-8063-1378-1.
- ↑ Thomas A. Brady, Christopher Ocker; entry by David Frick (2007). Politics and reformations: communities, polities, nations, and empires : essays in honor of Thomas A. Brady, Jr. Brill Publishers, 206. ISBN 978-90-04-16173-3.
- ↑ Daniel H. Cole (2002). Pollution and property: comparing ownership institutions for environmental protection. Cambridge University Press. ISBN 0-521-00109-9.
- ↑ Państwowy Instytut Badania Sztuki Ludowej (1974). "Volumes 28–29", Polska sztuka ludowa (Polish Folk Art). Państwowy Instytut Sztuki.
- ↑ M. L. Bush (1988). Rich noble, poor noble. Manchester University Press ND, 8–9. ISBN 0-7190-2381-5.
- ↑ Jarmo Kotilaine (2005). Russia's foreign trade and economic expansion in the seventeenth century: windows on the world. BRILL. ISBN 90-04-13896-X.
- ↑ Lua error in ماڈیول:Citation/CS1/ar at line 3438: attempt to call field 'set_selected_modules' (a nil value).
- ↑ Lua error in ماڈیول:Citation/CS1/ar at line 3438: attempt to call field 'set_selected_modules' (a nil value).
- ↑ Artūras Tereškinas (2005). Imperfect communities: identity, discourse and nation in the seventeenth-century Grand Duchy of Lithuania. Lietuvių literatūros ir tautosakos institutas. ISBN 9955-475-94-3.
- ↑ The death of Sigismund II Augustus in 1572 was followed by a three-year Interregnum during which adjustments were made in the constitutional system. The lower nobility was now included in the selection process, and the power of the monarch was further circumscribed in favor of the expanded noble class. From that point, the king was effectively a partner with the noble class and constantly supervised by a group of senators.
Lua error in ماڈیول:Citation/CS1/ar at line 3438: attempt to call field 'set_selected_modules' (a nil value). - ↑ William J. Duiker, Jackson J. Spielvogel (2006). The Essential World History: Volume II: Since 1500. Cengage Learning. ISBN 0-495-09766-7.
- ↑ Nicholas L. Chirovsky (1984). The Lithuanian-Rus'commonwealth, the Polish domination, and the Cossack-Hetman state. Philosophical Library. ISBN 0-8022-2407-5.
- ↑ Daniel Stone (2001). The Polish–Lithuanian state, 1386–1795. یونیورسٹی آف واشنگٹن Press, 221. ISBN 978-0-295-98093-5.
- ↑ Tomasz Kamusella (2008). The Politics of Language and Nationalism in Modern Central Europe. Palgrave Macmillan. ISBN 0-230-55070-3.
- ↑ Krzysztof Olszewski (2007). The Rise and Decline of the Polish–Lithuanian Commonwealth due to Grain Trade. Retrieved on 22 April 2009.سانچہ:Dead link
- ↑ Krzysztof Olszewski (2007). The Rise and Decline of the Polish–Lithuanian Commonwealth due to Grain Trade, 6–7.
- ↑ Francis Dvornik (1992). The Slavs in European History and Civilization. Rutgers University Press. ISBN 0-8135-0799-5.
- ↑ David Sneath (2007). The headless state: aristocratic orders, kinship society, & misrepresentations of nomadic inner Asia. Columbia University Press. ISBN 0-231-14054-1.
- ↑ Stephen K. Batalden, Sandra L. Batalden (1997). The newly independent states of Eurasia: handbook of former Soviet republics. Greenwood Publishing Group. ISBN 0-89774-940-5.
- ↑ Serhii Plokhy (2006). The origins of the Slavic nations: premodern identities in Russia, Ukraine, and Belarus. Cambridge University Press. ISBN 0-521-86403-8.
- ↑ Sarah Johnstone (2008). Ukraine. Lonely Planet. ISBN 1-74104-481-2.
- ↑ Piotr Wandycz (2001). The price of freedom (p.66), 66. ISBN 978-0-415-25491-5. Retrieved on 13 August 2011.
- ↑ Lua error in ماڈیول:Citation/CS1/ar at line 3438: attempt to call field 'set_selected_modules' (a nil value).
- ↑ Institute of History (Polish Academy of Sciences) (1991). "Volumes 63–66", Acta Poloniae historica. National Ossoliński Institute. ISBN 0-88033-186-0.
- ↑ Robert Bideleux, Ian Jeffries (2007). A history of Eastern Europe: crisis and change. Taylor & Francis, 189. ISBN 978-0-415-36627-4.
- ↑ Lua error in ماڈیول:Citation/CS1/ar at line 3438: attempt to call field 'set_selected_modules' (a nil value).
- ↑ Yves-Marie Bercé (1987). Revolt and revolution in early modern Europe: an essay on the history of political violence. جامعہ مانچسٹر Press, 151.
باہرلے جوڑ
[سودھو]![]() |
وکیمیڈیا کامنز چ مورتاں: Polish-Lithuanian Commonwealth |
- سانچہ:In lang Commonwealth of Diverse Cultures: Poland's Heritage Archived 2011-06-24 at the وے بیک مشین
- سانچہ:In lang Knowledge passage
- سانچہ:In lang The Polish–Lithuanian Commonwealth–Maps, history of cities in Poland, Ukraine, Belarus and Lithuania
- مختلف ثقافتاں دی برادری: پولش ورثہ Archived 2011-06-24 at the وے بیک مشین سانچہ:Pl icon
- قرون وسطی وچ لتھوانیا دی تریخ
- پولینڈ-لتھوانیائی یونین - نقشے ، پولینڈ ، یوکرین ، بیلاروس تے لتھوانیا سانچہ:Pl icon تاریخی شہر سانچہ:Former Monarchies
سانچہ:Lithuania topics سانچہ:Poland topics سانچہ:Ukraine topics سانچہ:History of Europe
متناسقات: 50°03′N 19°56′E / 50.050°N 19.933°E
|
سائیٹ غلطی:
سائیٹ غلطی:
- مضامین جنہاں وچ اردو بولی دا متن شامل اے
- Webarchive template errors
- Pages with citations using unsupported parameters
- CS1 errors: dates
- Pages using infobox country or infobox former country with the flag caption or type parameters
- Pages using infobox country or infobox former country with the symbol caption or type parameters
- مضامین جنہاں وچ لاطینی بولی دا متن شامل اے
- ویکیپیڈیا مضامین مع VIAF شناخت کنندگان
- ویکیپیڈیا مضامین مع GND شناخت کنندگان
- یورپ دیاں سابقہ بادشاہتاں
- یوکرین دی تریخ
- بیلاروس دی تریخ
- لتھووینیا دی تریخ
- پولینڈ دی تریخ
- قرون وسطی
- سابقہ ریاستی اتحاد
- یورپ دے سابقہ ملک
- منتخب مضامین
- غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات
- 1569ء وچ قائم ہونے والے ملک تے علاقے
- پولینڈ دی سیاسی تریخ
- لتھووینیا وچ اٹھارواں صدی
- بیلاروس دی ابتدائی جدید تریخ
- یوکرین دی سیاسی تریخ
- پولینڈ وچ 1795ء دی تحلیلات
- یوکرین وچ سولہويں صدی
- پولینڈ وچ اٹھارویں صدی
- یوکرین وچ اٹھارویں صدی
- لتھووینیا دی ابتدائی جدید تریخ
- یوکرین وچ ستارہويں صدی
- پولینڈ وچ ستارہويں صدی
- پولینڈ دی ابتدائی جدید تریخ
- یوکرین دی ابتدائی جدید تریخ
- پولینڈ وچ سولہويں صدی
- 1795ء وچ تحلیل ہونے والی ریاستاں تے عملداریاں
- مسیحی ریاستاں
- سابقہ جمہوریتاں
- سابقہ سلافیہ ملکاں
- لتھووینیا دی سیاسی تریخ
- لتھووینیا پولینڈ تعلقات
- لتھووینیا وچ ستارہويں صدی
- لتھووینیا وچ سولہويں صدی