Belgia
Belgia kunâgâskodde Koninkrijk België (hollandkielân) Royaume de Belgique (ranskakielân) Königreich Belgien (saksakielân) |
|
---|---|
![]() lippu |
![]() vaakun |
![]() |
|
Staatâhäämi | vuáđulavâlâš monarkia |
Kunâgâs | Philippe |
Uáiviminister | Sophie Wilmès |
Uáivikaavpug | Bryssel |
Eres kaavpugeh |
Antwerpen Gent Charleroi Liège Brugge |
Vijđodâh | 30 689 km² |
– sisčääci |
6,5 % |
Ässeeloho (2020) | 11 492 641 |
– ässeesaahâdvuotâ | 376 ässed/km² |
Virgáliih kielah | hollandkielâ, ranskakielâ, saksakielâ |
Vaaluut | euro (EUR) |
Jiečânâsvuotâ | |
– Vuáládâhenâmijn | 1830 |
Uánádâs | BE |
– fiävruin | B |
– kirdemmašinijn | OO |
Jotolâh | uálgispiälásâš |
Sundenummeer | +32 |
Internet TLD | .be |
Motto |
"Eendracht maakt macht" "L'union fait la force" "Einigkeit macht stark" |
Aalmuglâšlaavlâ | La Brabançonne |
|
Belgia lii staatâ Euroopist. Belgia vijđodâh lii 30 689 km² já ässeeloho paijeel 11,5 miljovn, mii taha Belgia ässeesaahâdvuođâst 376 olmožid/km². Tot lii 22. stuárráámus ässeesaahâdvuotâ maailmist já 6. stuárráámus Euroopist.
Belgia uáivikaavpug lii Bryssel. Eres teháliih kaavpugeh láá Antwerp, Gent, Charleroi, Liège, Brugge, Namur já Leuven.
Eennâmtiätu
[mute | mute käldee]Belgia vijđodâh lii 30 689 km². Tast lii Tavemeerâ rido ohtsis 66 km. Mäddin lii Ardennij várádâh, mii lii várádâhkuávlu, kost láá ennuv vyevdih.
Historjá
[mute | mute käldee]Belgia kuávlu ässeeh láá mainâšum vuosmuu keerdi ive 56 oKr. Julius Caesar kirjeest, mii muštâl Gallia suáđist. Tast iättoo, ete belgae-hiäimuh láá ruokkâdumoseh puoh gallijn.
Kuávlujuáhu
[mute | mute käldee]Belgia juáhhoo kuulmâ kuávlun (hollandkielân gewest, ranskakielân région): Brysselân, Flanderân já Vallonian. Flander já Vallonia kuohtuuh juáhhojeh vala viiđâ provinsân ađai eennâmkoodán (hollandkielân provincie, ranskakielân province), já toh vala 43 arrondissementân.
Kuávlu | Virgálâš nommâ | Virgáliih kielah | Uáivikaavpug | Vijđodâh | Ässeeoloho | Provinseh |
---|---|---|---|---|---|---|
![]() |
Vlaams Gewest | holland | Bryssel | 13 522 km² | 6 251 983 | Antwerpen, Limburg, Nuorttâ-Flander, Viestâr-Flander, Flander Brabant |
![]() |
Région wallonne | ranska | Namur | 16 844 km² | 3 498 384 | Vallonia Brabant, Namur, Liège, Hainaut, Luxembourg |
![]() |
Région de Bruxelles-Capitale, Brussels Hoofdstedelijk Gewest |
ranska, holland | Bryssel | 161 km² | 1 208 542 | – |
Viehâdâh
[mute | mute käldee]Kielah
[mute | mute käldee]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1e/BelgieGemeenschappenkaart.svg/220px-BelgieGemeenschappenkaart.svg.png)
Belgiast láá kulmâ virgálii kielâ: hollandkielâ, ranskakielâ já saksakielâ. Juáhhást lii haaldâtlávt jiečânâs kielâsiärvus status. Kyevtikielâg Brysselist stuárráámus uási ulmuin láá ranskakielâliih.
Stuárráámus uási hollandkielâlâžân rekinistum belgialijn sárnu flaamikielâ. Belgia ranskakielâ iärrán Ranska ranskakielâst tuše motomij páihálij saanij já eđâlduvâi uásild, motomijn kuávluin meiddei jienâdem lii ereslágán.
Stuárráámuuh kaavpugeh
[mute | mute käldee]Kaavpug ässeeloho já kuávlu taavgij siste.
- Bryssel uáivikaavpugkuávlu (1 208 542, siskeeld 19 kieldâd)
- Antwerpen (523 248, Flander)
- Gent (260 341, Flander)
- Charleroi (201 816, Vallonia)
- Liège (197 355, Vallonia)
- Brugge (118 284, Flander)
- Namur (110 939, Vallonia)
- Leuven (101 396, Flander)
- Mons (95 299, Vallonia)
- Mechelen (86 304, Flander)
Kulttuur
[mute | mute käldee]Kirjálâšvuotâ
[mute | mute käldee]Belgia lii šoddâm tobdosin jieškote-uvlágán ráiđukovesárgoin já ovdâmerkkân tagareh noomah ko Hergé (Tintti), Morris (Lucky Luke) já Peyo (Smurffih) láá belgialiih.
Kovetaaidâ
[mute | mute käldee]Surrealistlâš máálájeijee René Magritte lâi vuálgus Belgiast.
Fáádást eres soojijn
[mute | mute käldee]Wikimedia Commonsist láá koveh teikkâ eres tiätuvuárháh fáádást Belgia.
Käldeeh
[mute | mute käldee]