Tartışma:Cengiz Han
Konu ekleBurası Cengiz Han adlı madde üzerindeki değişikliklerin konuşulduğu tartışma sayfasıdır. Maddenin konusunun genel olarak tartışıldığı bir forum değildir. |
|||
|
![]() |
Bu sayfa şu Vikiprojelerin kapsamında yer almaktadır: | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
![]() | Cengiz Han, eski bir seçkin maddedir. Maddenin aşağıdaki aşama geçmişindeki bağlantılardan onun ilk adaylık sayfasını ve neden bu statüsünü kaybettiğini bulabilirsiniz. | ||||||||||||||||
|
BARBAR,VAHŞİ GİBİ KELİMELER
[kaynağı değiştir]ilker sercan ertan;
ewet bende bir cengiz han torunuyum. bir altınordu şehri olan kırım dan türkiyryr göç etmişiz kırım ruslar tarafından ele geçirildiğinde. ve atam için iki farklı düşünce ve görüşe sahibim. 1. si bir müslüman olarak yaptığı katliamları tasvip etmek imkansız ama diğer yandan cengiz hanın barış çağrısına elçisinin kesik kafasını geri göndererek cevap veren harzem şahını da anlamak ve tasvip etmek anlamsız. 2.si yaptığı fetihler ve kazandığı askeri başarılardan övünmemek de imkansız ki bu şu yüzden; şunu düşünün bu adam şu anda yaşıyor olsa ve müslüman olsa( cengiz hanın ölümünden kısa bir süre sonra parçalanan moğol devletetinin büyük bir kısmının müslümanlığı seçmesi bunun imkansız olamayacağının belgesidir.), özellikle israil ve amerikanın yaptıklarına karşılık sonları harzemlerden çok da farklı olmazdı.cengiz hanın sıfırdan dünyayı feth etmesini göz önüne aldığımızda buda pek zor olmasa gerek.:D cengiz hanın türklük olayına değinirsek kişisel fikrim onun %100 türk olduğudur. nedeni ise moğol diye bir ırk yoktur. moğol türk, merkit, ve tatarların karışımı bir ırktır. ve hatta bu hepsinin aslı türklere dayanır. türklerin bu coğrafyada varlıkları diğer ırklardan çok önceye dayanır. sonuç olarak cengiz han tarihin gördüğü en büyük hükümdardır. ve dünya tarihinin en büyük devletinin mimarıdır. ve hoşuma gitmesede barbarlığı ve acımasızlığı onu ve devletini bu mevkiye taşımıştır. şundan çok şikayet etmekteyim günümüzde cengiz han soyundan gelenler türkiyede tatarlar diye geçeriz. bundan guru duymak yerine aslını reddetmekteler. ( birçoğu) saklamaktalar. halbuki cengiz han bir bakıma türkleri yani aslını de dünya arenasına taşıyan kişidir.
Serhat Taş Der ki;
Cengiz Han'ın ortanca oğlu Çağatay Han'ın soyundan geliyorum. Atam hakkında yapılan tüm bu yorumlardan açıkçası rahatsızlık duyuyorum. Tarihi eğer objektif inceleyecekseniz mutlaka ve mutlaka olayların geçtiği zamanın özelliklerine, olayların geçtiği yerin kültürel özelliklerine bakmak gerek. Birde incelenen kişinin geçirdiği hayat evrelerine
Şimdi pornoAdamı Barbar ettiniz çıkardanız. O dönemde bazı kişilerin isimleri bile yoktu.Çoğu Mensup oldukları boprono
dı.Savaşlarda kendini öne çıkaranlar cesaret gösterenler için Boy büyükleri toplanır bir isim koyardı.Veyada önemli kişilerin oğullarına isim konulurdu.Otlaklar hayvanlar boy üyelerinin ortak malı sayılırdı.Boy üyeleri birbirlerine sıkı sıkıya bağlıydılar.Ayrıca Boylar arasında kışlaklar,verimli topraklar için savaşlar olurdu.Böyle bir ortamda bir boy üyesinin yaptığı hareketten mensubu olduğu bütün boy üyeleri sorumlu tutulurdu.Adamların,çocukların hepsi öldürüldü veya karıları alınırdı.Böyle bir kültürle yetişmiş birisidir. Devletlerin başındaki kişilerin hareketlerinden bütün halk sorumlu tutulur.Katledilirdi. Bunuda belirtmek gerektiğine inanıyorum. Vahşiydi,Barbardı demek yanlış.Osmanlı Padişahlarınada kardeşlerini öldürttükleri için barbar mı diyeceğiz?
Cengiz Han hakkında Türk ve Moğol üzerine ne söylememiz gerekiyor. büyük moğol olan kısım büyük türk olarak değiştirilmiş. Veya "Türk" kısmı ile ilgili şu şekilde bilgiler mevcuttur mu desek.--Ugur Basak 10:37, 15 Kasım 2005 (UT
Cengiz Han'ın Türk olmadığı kesindir.Konuyla ilgili tüm otoriter kaynaklar(gerek kitaplarına kadar girerek kesinlik kazanmış Cengiz Han türk olmamişsada, tüm türk boylarını tüm moğol boyları ile birlikte bir çatı altında toplamıştır ve türklerin tarihinde büyük bir rol oynamıştır. Bugünkü türk ve moğol boylarının Avrasyadaki dağılımına bakarsanız. Türklerin sayısı moğolların nerdeyse 30 katıdır,ve türkler moğollardan çok daha yayginlardir. Ve Avrupada hala zamaninda Altin Ordu ile birlikte oraya geldiklerini anlatan bazi türk azinliklari yaşar ( mesela Polonya tatarlari, yada Romanyadaki Kamarlar ). Batili kaynaklardada moğol askerlerinin Altın Ordu icersinde azinlikta olduklari bilinir ama diger askerlerin ayri ayri Boy adlari olduğundan dolayi, hepsinin adlari teker teker sayilmaz ve toplu halde orta asyali göcebe halklari denir. Işte bu türk tarihinin en büyük sorunudur. Eski türklerde her boy ayri bir isim kullandigi icin, batili kaynaklarda isimleri türk diye gecmez. Herneyse,uzun lafin kisasi bence bir Cengiz Han makalesinde tek bir kere bile türklerin adi anilmamasi dogru degildir. --Erdall 19:52, 23 Kasım 2005 (UTC)
Benim isteğim makalede Türk kelimesinin geçmemesi değil,Cengiz Han'ın Türk ya da Moğol oluşu ile gereksiz bir tartışmaya yer verilmemesidir.Moğolların ve Cengiz Han'ın Türk tarihi üzerinde elbette önemli etkileri vardır.Benim kişisel görüşüm bu etkinin olumsuz olduğu yönünde.Ama önemli olan tabii ki bu değil.Ayrıca Cengiz Han bütün Türk boylarını bir çatı altında toplamamıştır.Hatta batı seferinde ilk düşmanları Türkler olmuştur.Bugün Orta Asya'daki Moğolların sayısının eksikliğinin nedeni ise,Moğolların Türklerden farklı olarak köklü bir kültürlerinin ve dinlerinin olmaması,dolayısıyla diğer topluluklar arasında çözünmeleridir.Bunların hepsi tartışılabilir konular.Asıl önemli olan bir ansiklopediye objektifliği nasıl kazandırabiliriz sorusu.Başta da söylediğim gibi Türk kelimesinin makalede kullanımıyla ilgili hiç bir olumsuz görüşüm yok.Ayrıca Moğollarla ilgili de bi sorunum yok.metinsbf 21:30, 24 Kasım 2005 (UTC)
Bugünkü moğolların nüfusunun bu kadar az olmasının sebebi islamiyet seçen moğolların Türk adını kullanmalarıdır. Genelde o dönemde bütün müslüman dünyası "Moğol" isminden nefret ettiği için müslüman olanlar "Tatar" veya "Türk" adını almışlardır. İslamiyete geçişle birlikte Türklük=İslamlık Moğolluk=Şamanistlik gibi bir görüş belirmiştir. Bundan dolayıdır ki bugünkü moğolların sayısı çok azdır. Cengiz Han'ın Türk olduğu iddiası varsada böyle bir iddia kanıtlanamamıştır. Cengiz Han "Ben Türkçe'den ve Moğolca'dan başka lisan bilmem" demiştir. Bu sözden dolayı bazı tarihçiler onun Türk olabileceği veya Türk kanı taşıyabileceğini söylemişlerdir. Ruzgar 22:43, 7 Aralık 2005 (UTC)
Cengiz han bir moğol büyğüdür.Herkesi Türk yapma sevdasından vazgeçelim.başarılı bir moğol devlet adamıdır.Okullarımızda bile Türk büyüğü gibi gösterip fotoğrafını asmak yanlıştır.yeteri kadar Türk büyüğümüz var şükür.(fbt.tt) 04.01.2006
- Cengiz Hanin Tarihi mogollara helal olsun eger Mogol oldugu dogruysa. Milliyetci abartmasyonlara bende karsiyim. Ama sadece türk tarihcileri degil, yabanci tarihcileride türk oldugu hakkinda fikirler yürütüyorlar. Cengiz Hanin hayat hikayesini okumustum bir almanca kitapta, dosdogru yari türk diye tarif ediliyordu. Babasi türk annesi mogolmus yaziyordu. Ayrica yazdigi Kurallar-Kitabinin adi YASAK, ve toplantilarina KURULTAY diyordu. Gecende Viyana Üniversitesinin bir Makalesinde okudum ( austuryali bilim adamlarinin tarihi aslinda hep türklere karsi olumsuz yazmalarina ragmen! ): Mogollar eskiden Aralgölünün kenarinda yasayan kücük bir milletmis. Anca Cengiz Hanin zamaninda Mogollarin birsürü türk Boylariyla birlesmesinden sonra, hepsi birlikte kendilerine Mogol demeye baslamislar, ve böylece büyük bir halk olusturmuslar. --Erdall 04:15, 27 Mart 2006 (UTC)
cengizhanla ilgili 2 doküman buyrun
DOKÜMAN 1
CENGİZ HAN : DÜNYANIN FATİHİ
[kaynağı değiştir]“Savaşlardan kimse masum çıkmaz... bazıları ise hiç masum çıkmaz. Sonsuz bozkırların, kıtlığın ve yaşayan herşeyin düşman olduğu bir dünyada ise savaş kaçınılmazdır.”
“Eğer gözünüzün önünde Cengiz han gibi babanızın öldürülmesine tanık olmuşsanız hayatınız boyunca masum kalacağınızında iddia edilmemesi gerekir.”
“Birçoklarına göre o milyonları katleden acımasız bir barbar ve şeytanın yeryüzüne inmiş hali”
Onikinci yüzyılın başlarında ardı arkasına ülkeler fethetmesiyle korku ve dehşet saçan bir devlet dünya sahnesine aniden çıktı: moğol imparatorluğu
Gobiden çıkıp gelen Moğol göçebeleri şaşırtıcı bir hızla ÇİN ve HARZEMŞAHLAR gibi dönemin en büyük en güçlü ve en medeni devletlerini yerle bir etti.
Bu imparatorluğun başında her moğolun çok sevdiği ve her moğolun en çok korktuğu bir hakan vardı : Cengiz han
Yanında ileride kendi kadar ünlü olacak borçu,celme,mukuli,subutay bahadır,kurt cebe gibi kendisinin bizzat yetiştirdiği sadık adamlar vardı.
Bu generalleri ile nice devletleri yıktı ve dünyanın en büyük imparatorluğunu kurdu. Bütün bu olup bitenlerin ardında tabiki cen savaşı yakında başlatacaktı.
1214 baharında 3 değişik moğol birliği katayı 3 noktadan istila etti. Kırsaldaki katay halkı esir ediliyor ve bu halk yığınları ile kale kuşatılıyordu. Kenti savunanlar moğol ordusunun önündeki kataylıları görünce ne yapacaklarını bilemiyorlardı. Moğol generaller kapıların açılması halinde esirlerin ve kaledekilerin hayatının bağışlanacağını söylüyordu ve böylece kapılar birer birer açılıyordu. Fakat açık arazide moğollar çok acımasızdılar atların rahat hareket etmesi için ekinler yakılıyor,erkekler,kadınlar,çocuklar katlediliyor ve kadınların ırzına geçiliyordu. Sonbahara doğru moğol ordusu çok yorulmuş atlar tükenmişti Cengiz han burada bir ordugah kurdu. Cengiz han ellerindeki 350 bine yakın esirin hemen oracıkta öldürülmesi emrini vermişti.Yaptığı katliamı özellikle görmelerini istiyordu. Artık tek iş şehre girmekti. Şehri ablukaya aldı. Şehre erzak sevkiyatını durdurdu. İçerisi açlık ve bulaşıcı hastalıklardan mahvolmuştu. Hayatta kalanlar yamyamlık yapmak zorunda kaldı ve ölen insanların etleriyle karınlarını doyurmaya çalıştılar. Kapıları açmak zorunda kaldılar ve Cengiz han orduları şehre soktu. Generallerine verdiği son emir ; onun kehanetini yerine getirmeleri ve taş üstünde taş bırakmamalarıydı. Moğollar şehri bir ay boyunca talan etti,kadınların ırzına geçti ve her yeri yakıp yıktı. Çini fethinden sonra oranın sorumluluğunu büyük generallerinden Mukuliye bıraktı. Çin artık Mukulinin egemenlik bölgesiydi. Cengiz han’a olan sadakatinin ödülünü almıştı.
Cengiz han Mukuliye sordu dünya üzerinde en büyük mutluluğu ne verebilir? “açık step ,altında hızlı bir at ve tavşanların yüreğini korkutan bir şahin” hayır dedi Cengiz han. “düşmanları ezmek, hepsinin ayaklarının dibine düştüğünü görmek, atlarını ve mallarını alıp, kadınlarının yasını dinlemek. İşte zevklerin en büyüğü budur.”
HARZEM SAVAŞLARININ PATLAMASI
[kaynağı değiştir]Çin fethinden sonra ticaret yaptığı harzem ülkesinin otrar şehrinin valisi kadir han Cengiz han’ın elçilerini ve tacirlerini öldürüp kesik başlarını Cengiz han’a gönderdi. Kadir han sonradan çok keşke diyecek ama iş işten geçmiş olacaktır, tarihte keşkelere yer yoktur. Kadir han, Cengiz han’ı küçümsemiş ve kişiliğini yanlış değerlendirmişti. Yakın bir zamanda Cengiz han’ın gelip devletin en güzel şehirlerini yakıp yıkacağını tahmin etmemişti.
Cengiz han kendisine tabi bütün kabile şeflerine ve krallara haber göndererek kendisine katılmaya çağırdı. Onlarla hem güçlenecek hem de gözünün önünde tutacaktı onları. Sadece tangut kralı çağrısına gelmedi üstelik cüretkar bir cevap verdi. ” Cengiz han yetecek kadar kuvvete sahip değilse neden dünyanın hakimi olmaya özeniyor” Cengiz han bu cevaplar kaşısında sustu. Harzemi dağıttıktan sonra hesaplaşacaktı onunla. 250.000 kişilik moğol ordusu yola çıktı. Harzemşahlar ülkesi bugünkü irandan türkmenistan taraflarına kadar uzanıyordu. Moğol ordusu donmuş göllerin üzerinden geçerek ilerlemeye başladı. Erzakları yolun bitimine az bir süre kala tükendi. “atlardan birinin damarını açıp, az miktarda kan içiyorlar, sonra damarı kapatıyorlardı”
Harzem sultanı kadir hanı Cengiz han’ a teslim etmemiş bu öfke küpünü kışkırtmış ve aynı zamanda halktan aynı senede 3. vergiyi isteyince halk kendisinden iyice nefret etmiş ve halk desteğini kaybetmiştir.
Bu savaş iki çok kibirli hükümdar arasında geçecekti. Muhammed şah, Cengiz han’ı adamdan saymıyor onu kolayca yeneceğini sanıyordu. Bu yüzden batı türkmenistandaki Cengiz han’ın oğlu cuci’nin komutasındaki askeri birliğe savaşa girişti. Zira kendisi dünya fatihiydi, Cengiz han ise bir çapulcuydu. İlerleyen dönemlerde Cengiz han kurgan’ı ve merv şehirlerini ele geçirdi ve tarihe geçen çok büyük katliamlara imza attı. Muhammed şah anlatılanları duydukça kimseye belli etmiyor ama gizliden gizliye korkuyordu. En sonunda yanına 50.000. kişilik bir ordu alıp kaçmaya karar verdi.
Cengiz han savaşın çıkmasına neden olan kadir hanı yakaladı. Cengiz han tacirlerini malları için öldüren bu adamın gözlerine ve kulaklarına eritilmiş gümüş dökülmesini emretti. Cengiz han şehirdeki bütün canlıların ölüm emrini verdi. Kaleyi mancınıklarla yıktırdı ve yetinmeyip yıkıntıları tarla haline getirdi yani otrar’ı haritan sildi. Cengiz han’ın askerleri bile orada onun öfkesinden korktu. Otrar’a üzüntü kent adını taktılar.
Otrar düştü, Cengiz han buhara önünde
Cengiz han’ın otrarı yıkıp buharaya geldiği haberi halk arasında büyük paniğe neden oldu. Cengiz han süratle buhara üstüne gidiyordu. Sultan muhammedi yakalamak için yol üzerindeki kasabalara bile dokunmuyordu. Cengiz han buhara önüne geldiğinde şaşırarak baktı zira önünde dev gibi surlar yükseliyordu. “bir surun gücü, içindekilerin cesaretiyle ölçülür” dedi surlara bakarak. Herkes otrar katliamından haberdardı ve buharanın teslim edilmesi gerektiği söyleniyordu. Elçi kafilesi hazırlanıp Cengiz han’ a gönderildi. Canlarına,mallarına,dinlerine ilişilmeyeceği konusunda teminat istiyorlardı. “mağlupların şartı olmaz” diyerek kestirip attı Cengiz han”Ya kapıları açarsınız yada savaşa hazırlanırsanız”
Kapılar açıldı, Cengiz han içeri girerken “işte yenilmez buhara” dedi.” Tek ok bile atmadan korkusundan kocakarılar gibi büzüldü. Yağma serbesttir,yağmalayın,yakın,yıkın. Vuruşmadan teslim olmak neymiş anlatın. Düşmanın bile cesuru makbuldür”
Cengiz han’dan önce buhara medreseleriyle,bahçeleriyle yemyeşil çok güzel zamanının en medeni ,gelişmiş şehirlerinden biriydi. Cengiz han buhara da işini bitirip çıktığında dumanlar güneşi kapatmıştı ve her yer simsiyah küldü. Cengiz han Buharadan sonra semerkantın üzerine gitmeye karar verdi.
Cengiz han’ın semerkanta geldiğini duyanların birçoğu onun eline düşmemek için kendilerini kalenin burçlarından aşağı bırakıp intihar etmeye başladılar.
Semerkanttan da bir kafile geldi. Cengiz han’a bizi kılıçtan geçirme canlarımızı bağışla diye yalvardı. Cengiz han : “müsterih olun” dedi Kapılar açıldı Cengiz han içeri girdi. Herkese kanallar kazdırmaya başladı. Kılıçtan geçirmeyeceğine dair söz verdi ya bu sefer de insanların diri diri gömülmesi emrini verdi. “Ben kılıçtan geçirmeyeceğime söz verdim, öldürmüyeceğim demedim!!!”
Öldürülen her harzemlinin yaşama ihtimaline karşı kellelerini kestirip onlardan piramit yaptırmaya başladı.
Bütün bu savaşlar boyunca Cengiz han’ın askerlerine küçük çaplı yenilgileri ancak celaleddin ve efsanevi komutan temür melik tattırmıştır. Celaleddine Cengiz han dahi hayran olmuş onu savaşırken görmüş yanındaki oğlu çağataya “babanın celaleddin gibi bir oğlu olmalıydı” demiştir.
Cengiz han harzemde işi bitince generallerini yanına çağırıp askeri bir direnişle karşılaşıncaya kadar batıya gidin emrini verdi. Kurt cebe ve subutay bahadır hazar denizinin kuzeyinden yola çıktı , önlerine çıkan rusları ve çerkezleri imha etti ve avrupaya girdiler. Bulgarlar,romenler,macarlar o güne kadar görmedikleri bir düşmanla karşılaştılar. İkinci bir attila,barbar kavim çıktı dediler. Kurt cebe ve subutay avrupanın daha içlerine kadar gireceklerdi fakat Cengiz han dönmeleri emrini verdi. Böylece avrupa yaşadığı moğol dehşetinden kurtuldu.
Ölüm cengiz hanı’da yeniyor
1227 nin ağustos ayında oğullarına imparatorlukların en büyüğü ile orduların en yakıcısını bırakarak dünyaya gözlerini kapadı.
Bir zamanlar dünya hakimi olan moğol milleti şimdi çin’in sömürgesi halinde ezilen bir millet olarak yaşamaktadır. Bir zamanlar dünyanın en büyük imparatorluğunu kurmuş olmakla övünüyorlar. Cengiz han’ın bir kere daha dünyaya geleceğini ve onun önderliğinde bir kere daha dünya hakimi olacaklarını sanmaktadırlar. Cengiz han’ın doğumu ve ölümü ağustos ayında olduğu için moğollar her sene ağustos ayında Cengiz han’ın şerefine bir ay sürecek kutlama ve gösterilerde bulunurlar.
Hakkında kısa bilgiler
Köpekten çok korktuğu moğolların gizli tarihinde açıkça belirtilmiştir.
Kaplan hayvanına karşı muazzam bir bağlılığı vardır. Her yere yanında kaplanını da götürmektedir. Bazı düşmanlarını kaplanına parçalattırarak öldürmüştür.
“İyi bişey yapılmışsa ben yapmışımdır, yanlış bişey varsa danışmanlarım bana eksik bilgi vermiştir ondan yanlış olmuştur” diyerek enayiliği tavana vurdurmuş bir hükümdardır.
Son derece kendini beğenen ve tanınan bir insan olmak isteyen Cengiz han bir alime sormuştur: “ben her yeri ele geçirdim,dünyayı fethettim insanlık ileride beni nasıl tanıyacak?” Alim büyük bir soğukkanlılıkla cevap vermiştir: “insanların namı insanların olduğu yerde yürür. Ama sen insan bırakmıyorsun herkesi katlediyorsun namın nasıl yürüyebilirki” bütün bu konuşmalara rağmen katliamlara devam etmiştir.
Bilimadamlarınca yapılan araştırmalarda 20 milyon torunu olduğu kabul edilmiştir(şu an)
Askeri alandaki başarısına karşın devlet yönetiminde çok eksik kaldığını kendisi bizzat söylemektedir. Zira Cengiz han sadece savaşıp toprak ele geçirme konusunda uzmandır. Devlet yönetimi konusunda kendisini eğitmesi için çinden en bilge kişileri getirttiği bilinir.
Türklerin dünya üzerinde en korkulan bir millet olmasının yegane sebebi
Türklerin dünya üzerinde en nefret edilen bir millet olmasının yegane sebebi
Bugün çinlilerin 1.5 milyar gibi az bir nüfusa sahip olmasını Cengiz han’ın yaptığı katliamlara borçluyuz. Zira çinliler bugün 3 milyar nüfusa sahip olabilirdi.
DOKÜMAN 2
-Türklerin dünyasa en çok nefret edilen millet olduğu da nerden çıktı böyle bir araştırma yada anket mi var acaba?88.255.183.34 05:32, 3 Eylül 2008 (UTC)
CENGİZHAN KRONOLOJİSİ
[kaynağı değiştir]1162 yılında temuçin 29 temmuz günü şafak sökerken dünyaya geldi. Doğduğunda avucunda tuttuğu kan pıhtısı onun ileride büyük ve kanlı bir lider olacağına yorumlandı.
1171 temuçinin babası tatarlar tarafından bir dostluk yemeğinde zehirlenerek öldürüldü. Kendi kabileside temuçini ve ailesini dışlayıp ölmeleri için ormana bıraktılar. Fakat şaşırtıcı bir şey oldu. Balık ,kuş ,geyik avlayarak hayatta kaldılar. Temuçin avladıkları hayvanları kendisinden aşıran abisini öldürdü.Böylece yıllar geçti ve çelik iradeli, acımasız, yılmaz birer savaşçı olarak temuçin ve kardeşleri tarih sahnesine çıktılar.temuçin 9 yaşından itibaren tırnaklarıyla kazıya kazıya imparatorluğunu kurmaya başladı.
1200 temuçin birbiriyle savaş halindeki dağınık moğol kabilelerini biraraya getirip güçlü bir ulus meydana getirdi. Ve aynı moğol kabilelerini disiplinli ve zalim bir savaş makinasına dönüştürdü 1.83 boyunda , kumral tenli , çekik gözlü, olağanüstü bir savaşçı : CENGİZHAN babasını öldüren tatarları dünya üzerinden silmeye ant içti.
1206 yapılan büyük kurultayda temuçin bütün türk-moğol kabileleri tarafından kağan seçilerek kendisine “bütün dünyanın boyun eğdiği hükümdar” anlamına gelen CENGİZHAN adı verildi.bu isim daha önce hiçkimseye verilmemişti. Ve cengizinde birtek amacı vardı “bütün dünyayı istila edip dize getirmek”. Cengiz göçebe gruplardan yavaş yavaş güçlü bir ordu kurdu. Etrafındaki en sadık destekleyicilerle, ki bunlar onun en güçlü generalleri olacaklardı, Cengiz güçlerini sadakat yemini etmiş kabile reisleri kumandası altında birimlere ayırdı. Karizmatik yeni liderin seferber etmesiyle ordusu, çevresindeki dünyayı istila edebilecek kapasitedeki bir savaş makinası gibi ağır ağır ilerletildi.
1209 Öncü Zaferler 1209'da Cengiz, Çin'in kuzeybatı sınırındaki Xi Xia'nın Tangut Krallığı'nı kolayca yenilgiye uğratarak köle yaptı. 1211'de Kuzey Çin'in Çin Hükümdarlığı'nı yok etmek için bir sefere başladı. 1215'te başkent Zhongdu'yu aldı. 1218'de Kara Kıtay imparatorluğu batıda Moğol yönetimine teslim oldu. Çinde yapılan katliamlardan 1 yıl sonra oraya giden insanların ifadesiyle
ölen insanların cesetlerinden çıkan yağla sokaklar sabun gibi kayganlaşmıştı
1218 cengizhanın habercisinin getirdiği paket tarihin gidişatını değiştirecek bir paket taşıyordu. Cengizin elçisi harezm kralı trafından öldürülüp kesik başı cengize yollanmıştı.cengiz çileden çıktı. Ve ordularını harezm bölgesine gönderdi.Yapılan kanlı savaşlar sonrası moğollar harezm bölgesinden çıktıklarında arkalarında 1 milyondan fazla ölü bırakmışlardı. Yani bir kelle için 1 milyon kelle gitmişti. Bölgede herhangi bir canlı kalmaması için bir tabur asker orada kaldı. Moğollar son derece hırslı davranıp , katliamdan kaçabilenleri yüzlerce km takip edip öldürdükten sonra geri gelmişlerdir.(bir rivayete göre moğolların geçtiği yerlerde hayatta kalan tek canlı bozkurttur. Çünkü bozkurt onların sembolüdür onu öldürmezler)
1226 Tangut Şehri Baskını Tüm Batı Türkistan onun kontrolü altındayken Cengiz, batıdaki Moğol yürüyüşü için asker vermeyi reddeden Xi Xia krallığına gazabını yineledi. Vahşice savaşta Tangut yöneticileri ve ileri gelenlerinin yanı sıra tüm vatandaşları kılıçtan geçirildi. Kurucuları Tibet ırkından olan Xi Xia Eyaletinin bozgunu sonunda, eyalet hemen hemen ortadan kalktı. Saldırının sonuna yakın başşehir Ningxia'da, hasta olan Cengiz, 1227'nin 18 Ağustos'unda öldü.
CENGİZHANIN KİŞİLİĞİ
Tarihin gördüğü bu en büyük imparatorluğun kurucusu Cengiz Han, yenilgisinden kısa süre sonra bu derece büyük bir başarıya ulaşmıştır.Aslında buna başarı denir mi bilmiyorum. Milyonlarca insana felaket getiren bir olaya başarı denebilir mi emin değilim. Ancak Cengiz Han'ın soylu bir insan olduğundan şüphe yoktur. Küçük yaştan itibaren zorluklar ve yok olma tehlikesi içinde yaşamış, kendine yardım eden herkesi kardeşi, babası gibi görmüş ve davranmıştır. Yemeğini askerleriyle yiyen ve ordusundaki tüm askerleri kardeşi gibi gören, katıldığı yüzden fazla savaşta en önde savaşacak kadar cesur, aynı zamanda taktik ve strateji dehası bir insandı. Bozkır insanını idare etmesini biliyordu ve bu doğrultuda kanunlar yaparak birbiriyle uzun vadede geçinemeyen sert adamları birarada tutmasını bilmiştir. Ancak düşmanı kabul ettiği insanın kendisini bırakın, ailesini, hayvanlarını, hatta ülkesini bile düşman kabul eden ve öfkesini bütün hepsi üzerinde gösteren son derece acımasız bir yüzü de vardır. Bu yüzü Cengiz Han'ın büyük bir fatih olmaktan çok yeryüzünün gördüğü en büyük barbarlardan birisi olarak hatırlanması için yeterli kanıttır.
CENGİZHAN HAKKINDA YAPILAN YORUMLAR
[kaynağı değiştir]1-)rusya'da,orta asya'da,doğu avrupa ve batı asya'da her ele geçirdiği şehri teslim olsun ya da olmasın,halkıyla birlikte haritadan silen, vahşi savaş üstadı
2-)tarihte savaş kaybetmeyen tek lider barbar tanımına en iyi uyan lider (istediği herşeyi zorla ele geçirdi)
3-)"o ki sisli havalarda bile yolunu sasırmazdı" sozu ile aklıma gelen efsanevi lider buyuk kisilik. gelmiş geçmiş en büyük kan dökücü ve gelmiş geçmiş en büyük lider dünyanın en buyuk imparatorluğunu kurmuş yavuz kişi
4-)moğollar cengiz han'ın mezarının açılması halinde büyük bir kötülüğün serbest kalacağına inanırlarmış.(bkz: pandoranın kutusu) bu tip batıl inançları sallamayan rus bilim adamları (bkz: materyalist) araştırmaları sonucunda ötüken civarında cengiz han'ın mezarını bulurlar ve açarlar ertesi sabah radyolarından 2.dünya savaşının başladığı haberini alırlar.
5-)cengiz han in iktidar hirsi akil almayacak boyutta siddetlidir. kendisi hayatta uc seyi hicbir zaman , hickimseyle paylasmazmis : iktidar , atlari ve kadinlari . bbc belgeselinin sonunda "gelmiş geçmiş en büyük kahraman" olarak nitelendirilmiştir..
6-)muhtemelen tarihteki en hırslı lider. o zamana kadar kimsenin kuşatarak alamadığı kum kalesini (cengiz geliyor diye kallavi bir hazırlık yapmalarına rağmen), bir kaç gün içinde almış, kendisine teslim olmayan şehrin yöneticisinin ağzına erimiş demir döktürerek öldürmüş, gene hırsını alamayıp kaledeki bütün canlıları öldürtmüş (bütün canlılar: kedi,köpek,insan kuş, vs.), gene sinirini alamayıp kaleyi yıktırmış, ancak bununla da yetinmeyip, kalenin yıkıntılarını sürdürüp tarla yaptırmış olan sinir küpü bir hükümdar. (bkz: yuh)
7-)uzun yıllar evvel soğuk bir tundra akşamında cengiz han moğollarına atlarına atlamalarını ve komşu köye saldırmalarını emreder. bunun hiçbir sebebi yoktur. sadece, cengiz han, değişik hayvan kürklerinden tasarlanmış çadırında barış ve sessizlik içinde yaşamak istememektedir. Savaşmak ve yok etmek istemektedir
8-)İmkansızı Başarmak.
Bence tarihteki en büyük liderlerden biri.Sürekli birbirleriyle savaşan,köpek eti yiyen,köpek derisi giyen Moğolları çok kısa bir sürede dünya hakimi yapan büyük lider.
9-)yapılan arastırmalar neticesinde bugün dünya üzerinde yasayan her 200 insandan (kadın erkek farketmez) birinin atası.(bkz: Azgın adam)
10-) Buharaya girdiğinde tek ok atmadan kapıları açıp teslim olan Kıpçaklara şöyle demiştir. “Ölmesini bilmeyen bir millet yaşamaya layık değildir.“ ve onlarıda katletmiştir.
11-) Cengizhanın yaptığı kanunlardan en ilgi çekeni de şudur. Bir Türkü öldüren 200 deve kan bedeli vererek ölümden kurtulur.Bir Çinli öldüren ise bir eşek verip kurtulabilirmiş
12-) tarihte psikolojik ve kimyasal savaş kavramlarini baslatan sahis. soyle ki: cengiz han her zaman bir sehre girmeden once elcisi ile haber yollar. der ki teslim olursaniz tum erkekleri oldururuz. yaslilara, cocuklara ve kadinlara dokunmayiz. ama direnirseniz hepinizi oldururuz. ayrica savaslardan sonra oldurduklerinin kafalarindan piramit yapmasi ile unludur ki buna cengiz han piramiti denir. boylece dusmanlari uzerinde psikolojik baski kurar. bir seferi sirasinda ordusu arasinda veba bas gosterir. kaleyi alamadigini gorunce olen askerleri mancinikla kaleye atar. bir sure sonra kale icinde salgin baslar ve teslim olurlar.
13-)büyük iskender ,napolyon ve hitler'in fethettiği toprakların toplamından daha fazla toprağı fetheden moğol hükümdarı.
14-) dünyanın en iyi şeyi nedir sorusuna cengizhan şu cevabı verir ” düşmanını yenerek öldürmek, düşmanının kadınını ele geçirmek , ve düşmanının sevdiklerinin ağladığını görmektir.”
With a deadly penchant for other people’s wife’s and total disregard for human life you are a Genghis Khan. Cruel, fearsome and merciless, you can create and lead a powerful civilisation. Psychos will hero-worship you, others will just be glad never to meet you on an ‘off’ day.
Makale'nin düzgün bir hale gelmesi
[kaynağı değiştir]Önceki versiyonu biraz fazlasıyla özetin özetiydi. Başlıca konulara ayırıp, son 6 gündür İngilizce isimlerin Türkçe karşılıklarıyla boğuşa boğuşa az vakitlerimde bu makaleyi hazırladım. Elbetteki eksiklikleri vardır, eksik olan bölümlere de o başlık altında eklemelerde bulunabilirsiniz. Diğer dillerde oldukça iyi anlatmışlar, ancak İngilizce'dekine dikkat edin iki üç günde bir değişiyor Cengiz Han sevenler ve sevmeyenler tarafından. Bu yüzden bir önceki sürümlerine de bakmanızda yarar var. Ansiklopedilere de bakındım, isimleri de orada kullandıkları gibi kullanmaya çalıştım; dalgınlığım yazım yanlışlarım varsa mazur görün sonra da düzeltin :) Sağlıcakla, `NeRVaL✍sevgili nerval; 08:30, 8 Aralık 2006 (UTC)
Cengiz Hanın Soyu
[kaynağı değiştir]Lisede Cengizin babasının Türk soyundan olduğu ancak annesi moğol olmakla birlikte babasının öldürülmesiyle birlikte moğol kültüründe yetişmiş ve Moğollaşmış olduğunu oğrenmiştik. Bu bilgilerin de yer alması gerekir-- Md....55 23:45, 14 Mart 2008 (UTC)
- Öyle yalanı ilk defa duyuyorum. Hangi lisede acaba? Takabeg 23:53, 14 Mart 2008 (UTC)
- Lisesi önemli değil, Türk ve yabancı tarihçilerin kitaplarındaki bilgiler işığında bize bunu öğretmişlerdi de kitabın adını hatırlayamıyorum--
Md....55 11:00, 15 Mart 2008 (UTC)
-bu takabeg adındaki kişi nedense hep türk tarihini kötüleme küçümseme eğilimindedir ve bu tarih konularında fikir beyazn eden yazı yazan kişilere hiç yakışmayan aşırı haksız ve faşistçe bir tutumdur.88.255.183.34 05:31, 3 Eylül 2008 (UTC)bilgehan öztürk
Kaynaklar
[kaynağı değiştir]Selam. Çengiz hakkında şu kaynaklar önemlidir. Takabeg 05:52, 26 Mart 2008 (UTC)
1. "Yuan Tarihi" C.I, İmparatorları - 1 Taizong 元史 卷一 本紀第一太祖 nl:Geschiedenis van de Yuan Henüz İngilizce interwiki yok.
2. جامع التواريخ Jāmi al-Tawārīkh yazan: رشيد الدين, رشيد الدولة فضل الله بن أبي الخير بن علي الهمذاني kısaca Raşid ad-Dîn, bunu sitede bulamadım. Başlığı Arapça fakat içindekiler Farsça. İlhanlardan Gazan Han'ın Yargı yani fermanıyla yazılmıştır. w:en:Jami al-Tawarikh
- Kusura bakımayınız. Hatalı bilgi vermiş oldum. Arapça verler. mevcut olup Topkapı Sarayındaki Farsça ver. Teşekkür ederim. Takabeg ileti 04:25, 30 Mart 2008 (UTC)
3. 蒙古秘史 Moğol Gizli Tarihi w:en:The Secret History of the Mongols
- Fransızca full textTakabeg ileti 04:34, 30 Mart 2008 (UTC)
4. Altan Tobuç muydu? 17. y.y de Moğolca ile yazılan kitap var. Gizli Tarihiyle örtüşüyor. Tam adını hatırlayamıyorum. Bulursam buraya yapıştıracağım.
Cengiz Han Türktür
[kaynağı değiştir]Sevgili okur arkadaşlarıma seslenmek istiyorum lütfen kulaktan duyma yada bir iki kaynaktan ulaştığımız bilgi ile hemen yeni ve daha doğru olacak bilgilere kapanmayalım. Konu ile ilgili bir çok uzman hem genetik olarak Cengiz Hanın moğol olma ihtimalinin olmadığını hemde kültürel zenginliklerden oluşmuş olan tarihin ve Cengiz Hanın yaydığı kültür Türk kültürüdür. Belki idiali bir cümle oldu ama Dini kaynaklar da dahil olmak üzere Cengiz Hanın Moğol olduğunu iddia etmek çok güç bir ihtimal olacaktır. Elbetteki bilgiye açık ve sürekli öğrenen bir insan için. Öncelikle çunu belirtmek isterim fiziksel özelliklerinde beyaz tenli kumral uzun boylu ve ela gözlü diye tasfir edilir. Ayrıca Kurt ile tasfir edilir özdeşleşmiştir kurt olarak anılır Cengiz Han. oysa ki Moğol kültürünün kutsal hayvanı köpektir. Ayrıca kurduğu devlette tamamen Türk kültürü hakim olmuştur ve yöntim de Türklerden oluşmaktadır. Annesinin Dedesi Orhun Kitabelerinde ismi yazan bir Türk büyüdür. Babasıda Türk kanından gelmektedir. Avrupayı değiştiren adam bir Türk boyu olan Macarlara hiç dokunmamıştır. Ayrıca İslami kaynaklarda peygamberiniz benim için ne demiştir sözlerine "Türkler önemli bir milletir daima Türkler ile iyi geçinin" karşılık aldığı da islami kayıtlarda bulunmaktadır. Sağ kolları ve generallerinin tamamı Türktür kendi ismi dahil çocuklarının isimleri de Türk ismi olup Moğolca ekler alarak oluşturulmuş isimlerdir. Çok iddialı konuşmak istemiyorum Tarihçi değilim ama onlarca değil yüzlerce kanıt var Cengiz Hanın Türk soyundan geldiğine dair. Oysa ki Moğol olduğunu ispatlamak isteyenler Moğol İmparatoru sıfatının sahibi olması dışında hiç bir objektif ve değer taşıyan reel bir kanıt sunamazlar. Saygılar
- Fransiz viki'nin ba$langiç paragrafinda, Han'nin Türk ve mogol topluluklari birle$tirerek dunyanin en büyük imparatorlugu kurmu$tur diye yaziyor.--Ozgurcan86 05:52, 8 Eylül 2009 (UTC)
Hüseyin Nihal Atsız bütün eserleri cilt 12 de sayfa 143 150 arasına bakabilir — Bu imzasız yazı 88.230.21.177 (mesaj•katkılar) tarafından eklenmiştir.
- Bazı kaynaklarda da Türk olarak geçmektedir. Eğer topluluğun da izni olursa, "Bazı kaynaklara göre Türktür." şeklinde yazıp kaynakları eklemeye başlayabilirim ama önce bir tartışılsın. Tartışmaya katılan olmazsa yakın zamanda eklerim. --Locos Turcos (mesaj) 01:50, 15 Ocak 2017 (UTC)
Kendi araştırmalarıma göre Cengiz han olarak değil Moğollar aslında Türk boyların dandır özellikle dikkat etmeniz gereken nokta Moğollar Tengri inancına sahip ve Moğol kelimesi Cengiz han ile başlamıştır Osmanlı hanedanı nasılsa Oda Moğol hanedanı... Küregen13 (mesaj) 19.42, 17 Şubat 2021 (UTC)
Cengiz Han'ın kızıl saçlı ve mavi gözlü olduğu doğru mu?
[kaynağı değiştir]Fars tarihçi Reşid-el-Din,Cengiz Han'ın uzun boylu,kızıl saçlı ve mavi gözlü olduğunu yazıyor.Ayrıca Cengiz Han moğolların "Börçigin" boyundandır ve börçigin yanlış hatırlamıyorsam moğolca gri gözlü insanlar demekmiş.— Bu imzasız yazı Simon Bolivar (mesaj•katkılar) tarafından eklenmiştir.
Cengiz Han'ın portresine bakınca gözü siyah fakat, o dönemin tarihçilerinin belirtiği üzere gözleri ela idir.Subotai ileti 14:06, 19 Mart 2010 (UTC)
Dünyanın en başarılı ordu lideri.
[kaynağı değiştir]"en başarılı ordu lideri olarak tarihe geçmiştir."
Bu cümlenin bilerili bir kanıtı veya kesin olmasada genel bir yargıya ulaştığını görebilceğim bir kaynağı var mıdır?
Madde adı
[kaynağı değiştir]Han sanını çıkarıp yalnızca Cengiz olarak adlandırsak ya? Ne bileyim, Abdülhamid Han yazmıyoruz misalen. Çinggis yahut doğrusu hangisiyle Moğolca orijini işine girmeyelim diyorum, Türkçe yaygınlığı belli adın. --Cobija (mesaj) 23:57, 24 Eylül 2017 (UTC)
Dalan Balzhut Savaşı
[kaynağı değiştir]Merhaba @Hawking'in yolu, bu degisiklige istinaden yaziyorum. Bu savas Dalan Balzhut savasidir, hakkinda da cok bilgi yoktur. Zaten Cengiz han o donemden sonra neredeyse 10 sene kayboluyor - hakkinda bu donemde bilinen sey az. Pirus zaferi demek de bizim cikarimimiz, boyle bir sey yazmiyor tarih kitaplarinda veya akademik calismalarda. Zira zaten Pirus Zaferi demek Cengiz Han savasi kazandi demek degildir. Kendisi Dalan Balzhut savasi sonrasi kaciyor, askerleri de kaynar kizgin sularda kaynatilarak olduruluyor. Gelip buraya bu da zeferdir demek yanlistir. O yuzden rica ediyorum, degisikligi geri aliniz. iyi gunler.--Dakmor Tojira 19.10, 12 Eylül 2020 (UTC)
- Merhaba @Dakmor Tojira Cengizhan Dalan Balzhut savaşını kaybetti diyemeyiz çünkü Cengizhan kabilesini kurtarmak için zaman kazanmalıydı bu yüzden Camoka'yla savaşa girdi onlar savaşırken Cengizhan'ın kabilesi kaçtı Cengizhan'da farkındaydı komutanlarını kaybedeceğinin ama Cengizhan savaşa zaman kazanmak için girdi ve istediği zamanı kazandı yani savaşı kazandı.
— Bu imzasız görüş Hawking'in yolu (mesaj • katkılar) tarafından eklenmiştir.
- Tekrar merhaba. Ben tarafsız tarihçilerin net olarak bu olay için defeat terimini kullanmasından ötürü, bu savaşı kaybettiğini düşünüyorum. Yüzyıllarca yıl önce yaşanmış bir olay, tarihçilerin dediğini kabul etmem gerekiyor maalesef bu durumda. Şayet bunun bir Pirüs Zaferi olduğunu tanımlayan bir kaynak varsa akademik olan, okumak isterim. Lakin yine de, olan olay bir Pirüs Zaferi ise, teknik olarak Cengiz Han komutasındaki askerler ve ordu (ki harbi kendi komuta ediyor) yine yenilmiş demektir. Burada bir okuma var.--Dakmor Tojira 21.36, 12 Eylül 2020 (UTC)
- Bir de sesleneyim üstteki yorumum için @Hawking'in yolu--Dakmor Tojira 22.50, 12 Eylül 2020 (UTC)
Tekrar merhaba @Dakmor Tojira ben de size okuma parçasıyla ve bir filmle cevap vermek istiyorum Prof. Dr. Ahmet Temir'in Cengizhan kitabı ve Alman,Rus ve Kazak ortak yapımı olan bir film Ahmet Temir kitabında benim bahsettiğim gibi kabilesinin kaçması için zamana ihtiyacı vardı o yüzden savaşa girdi dememiş ama "Cengizhan ie Camoka arasında ilk çatışma Onan Nehri civarındaki Dalan Balcut'ta meydana geldi.Her iki tarafın da üçer tümenlik kuvveti vardı ve Camoka daha ağır bastırdı Cengizhan Cereme geçidine kadar çekildi ve Camoka'da takipten vazgeçerek geri döndü." burda görüldüğü gibi Cengizhan kaybetmemiş geri çekilmiş ve Camoka takibi bırakmış buna yenilgi olarak bakmak doğru değil savaş yarıda kesilmiş ve Alman,Rus ve Kazak ortak yapımı olan filme göre ise benim bahsettiğim gibi Cengizhan'ın zamana ihtiyacı vardı o yüzden savaşa girdi diyor bu yüzden Cengizhan bu savaşı kaybetmiş sayılmaz. Hawking'in yolu (mesaj) 11.00, 13 Eylül 2020 (UTC)Hawking'in yolu
- Teşekkürler yanıt için @Hawking'in yolu. Film, adın da belli olacağı gibi bir aksiyon filmi, eğlence amaçlı yapılmış, belgesel niteliğe sahip değil - o yüzden bir kaynak olarak burada (ansiklopedide) kullanamayız. Onu baştan eliyorum o yüzden. Ahmet Temir'in kitabını ise gayet iyi biliyorum. Temir'in de altını çizdiği gibi Cengiz Han (Temuçin) geri çekildi diyor. Benim bildiğim savaş kazanan biri geri çekilmez ;). Hatta Jamuqha ile yaşadığı savaşta ölümcül yaralar da alıyor (bundan da bahsetmiş Temir). Zaten altan alta size de ima ediyorsunuz kaybettiğini ;). Bununla beraber bu dönem onun Temuçin olduğu, Cengiz Han olmadığı dönem. Yani aslında o kadar da önemli değil. Asıl fark yarattığı Moğol İmparatorluğu'nu kurup Cengiz Han olması ve yaptığı büyük seferler (bu zaman diliminde de bizzat komuta ettiği hiçbir savaşı kaybetmiyor). Maddede de bunu net olarak imparatorluk dönemi olarak ifade etsek çok daha yakışık kalır bir ansiklopedi için. Ne de olsa benim attığım gibi akademik kaynaklarda savaşta yenildiği yazıyor, Ahmet Temir de geri çekildiğinin altını çiziyor. Biz burada yeni şeyler icat etmeyelim. Nasıl ki akademik çevreler bunu Jamuqha karşısında bir yenilgi (veyahut geri çekilme) olarak görüyor; biz burada yendi ifadesi kullanmayalım. Başta da bundan mütevellit yaptığınız değişikliği geri almanızı istedim. (bu arada bir not olarak belirteyim, başta pirus zaferi dediniz ya, evet Jamuqha bu savaş sonrası yaptıklarından dolayı (Cengiz hanın adamlarını kızgın suda kaynatması gibi) birçok moğol göçebesinin saygısını ve desteğini kaybetmiştir - fakat bu cengiz han savaşı kaybetmedi demek değildir - kendisi muharebe meydanında Jamuqha'ya kaybedip, yaralanarak geri çekilmiştir, kaçmıştır da diyebiliriz)--Dakmor Tojira 11.47, 13 Eylül 2020 (UTC)
Teşekkürler yanıt için @Dakmor TojiraCengizhan kaybetti demek doğru olmaz çünkü:Camoka'da takibi bırakmış tabi bu Cengizhan kazandı demek değildir bu konuda haklısınız ama kaybetti demek de değildir burda geri çekildi demek daha doğru olur,bu durumda Cengizhan savaş kaybetmedi demekte bir sakınca yoktur. Not:Ben bu pirus zaferi demedim bu pirus zaferi değildir dedim sanırım yanlış anladınız.
- @Hawking'in yolu Pirus zaferini Jamuqha açısından dedim, savaşı kazanmasına rağmen bölgeden aldığı desteği kaybettiği için. Aslında çok basit bir şey tartışıyoruz, ve olması gerekenden çok uzadı konuşma. Hiçbir yerde Cengiz hanın zaferi olarak nitelendirilmeyen bu savaşı, biz burada zafer olarak nitelendiremeyiz. Sizin verdiğiniz kaynakta da zafer demiyor. Burada direkt olarak yenildi yazıyor Historians have long noticed a gap of about ten or so years in Chinggis Khan's life preceding his participation in the 1196 anti-Tatar Jin campaign and following his defeat at Dalan Balzhut at the hands of Jamuqha. sözleri ile. Keza burada da yenildiği şu sözler ile aktarılmış In response, Jamukha launched an army of 30,000 men to fight Temujin and won. Temujin may have lost the battle, but Jamukha was the real loser. He had ruined his reputation by boiling 70 men alive in cauldrons and scaring away potential supporters. After fleeing from the bitter loss, Temujin managed to survive. But the next 10 years of his life are a complete mystery. Burada ise başka bir şekilde kaybettiği yazılmış they met in battle around 1186 at Dalan Baljut, or seventy marshes. For the first battle he is known to have commanded, Temujin was soundly defeated. Outnumbered by Jamukha, who had more military experience, Temujin’s army was broken and dispersed: his men taken prisoner by Jamukha were, according to the Secret History of the Mongols, boiled alive in cauldrons, and a leading prince was beheaded, Jamukha then tying his severed head to a horse’s tail. Evinizde varsa, Doktor George Lane'in yazdığı 2004 basımı Genghis Khan and Mongol Rule kitbındaki 27. sayfaya da bakınız. Sizin attığınız kitaptaki 34. sayfada da Camuka daha ağır bastırdı, Cengiz Han (timucin) akşam karanlığından faydalanıp çekildi yazıyor. Bir tane bile kaynakta zafer olarak geçmeyen, aksine yabancı kaynaklarda yenilgi olarak geçen bir şeye (defeat at Dalan Balzhut) burada zafer diyemeyiz. Bu kadar uzayacağını hiç sanmamıştım ama bir başka göz olarak @Chansey'i de etiketliyorum. Bu mesaj vasıtasıyla bir kez daha bunu geri almanızı talep edeyim. Okuyucuları yanlış yönlendirmeye karşıyım.--Dakmor Tojira 13.14, 13 Eylül 2020 (UTC)
- @Dakmor TojiraZaten ben Cengizhan kazandı demiyorum ama kaybetti de demiyorum sadece geriye çekildi Temir'in kitabına göre ve sizin gösterdiğiniz kaynağa göre bu sonucu çıkarıyorum bu yüzden yaptığım değişiklikte bir sorun yoktur.
Sorun gayet de var. Hiçbir savaşı kaybetmediği yazıyor sizin değişikliğinizde, ama benim attığım tüm kaynaklarda Dalan Balzhut savaşında Cengiz hanın kaybettiği yazıyor. Dakmor Tojira 14.24, 13 Eylül 2020 (UTC)
- @Dakmor Tojira Ahmet Temir'in kitabından anladığıma göre savaşı ne kazanıyor ne de kaybediyor eğer yaptığı bütün savaşları kazanmıştır deseydim yanlış söylemiş olurdum ama yaptığı hiçbir savaşı kaybetmedi yazdım ve Ahmet Temir'in kitabına göre ne kazanıyor ne kaybediyor bu durumda kaybetti demek doğru olmaz ama kazandı demekte doğru olmaz ve ben kaybetmedi diyerek Dalan Balzhut'ta kazandığını söylemedim Dalan Balzhut'ta kaybetmediğini söyledim.
- Takipteyim. chansey mesaj? 14.56, 13 Eylül 2020 (UTC)
- Evdeki kitaba bakınca fark ettim. Linkteki kitap eksik. @Hawking'in yolu, Ahmet Temir'in yazdığı kitabın tam hali bu linkte mevcut. İndiriniz oradan kolayca. PDF sayfası olarak 47. sayfaya bakınız (kitabın özeti bölümünde). Ahmet Temir aynen şöyle yazmış; Camuha’ya haber gönderilmesi ve onun muvafakati. At kaçırılması yüzünden Carauha ile bozuşma. Dalan-balcut savaşı: Çinggis - hahan ’ın yenilerek Onan boyunca çekilmesi. Yeterlidir diye düşünüyorum.--Dakmor Tojira 14.58, 13 Eylül 2020 (UTC)
- @Dakmor Tojira Sizin bahsettiğiniz kitap'ın birinci baskısı 1948 benim bahsettiğim kitabın 1989 yani daha güncel bu yüzden Ahmet Temir'in görüşü açısından bu kitabına göre konuşmak daha doğru.
- Hayır güncellik ile alakası yok. Zaten 1948 değil 1986 basımı. Kitap zaten direkt çeviri bir kitap. Her dilde aynı. O linkteki versiyonu sadece kısaltılmış olanı. Yeni versiyonlarda olan tek değişiklik isimlerin türkçe olarak revize edilmesi. Aynı kitabın almancasında da yenilgi yazıyor, ingilizcesinde de. Moğolların gizli tarihi zaten ahmet temir'in çevirdiği bir eser. Ahmet Temir'in kitabında da açıkça yenilgi yazdığı için bu olay hakkında, bu değişikliği geri alıyorum. Bu kitaptan bağımsız olarak, literatürdeki diğer eserlerde de aynı savaş cengiz hanın yenilgisi olarak yazılmış. viki tarihte aktif (en son bu iki kişi katkı yapmış o listede bulunan) olan ve önceden hiç iletişim kurmadığım @Yzkoc ve @İazak'ı da buraya etiketliyorum. Ben daha fazla tartışmaya devam etmeyeceğim @Hawking'in yolu, muğlak bir nokta görmüyorum. Siz dilerseniz başka bir kullanıcıya ayrı yetten danışın. Zaten bence her şey en başta da açıktı, bu kadar uzatacak bir şey de yoktu.--Dakmor Tojira 15.21, 13 Eylül 2020 (UTC)
- @Dakmor Tojira İngilizcesinde displaced yani yerinden ayrılmaya geri çekilmeye zorlandı yazıyor kaybetti yazmıyor ve Ahmet Temir'in 1989 tarihli kitabının önsüzünde Moğolların Saklı tarihinin kısaltılmışı demiyor.
- @Hawking'in yolu oradaki displaced, yerinden edilmek, sürülmek, çıkarılmak anlamında kullanılıyor. Displaced by Jamuqa yazıyor. Savaşı kaybetmese, ne diye bulunduğu toprağından sürülsün? 10 sene de ortadan yok oluyor adam displaced edildikten sonra. hem aynı kitapta cengiz, jamuqa'ya aynen şöyle diyor We fought each other at Dalan-baljut and you forced me to hide in the Jerene Pass. Did you not cause me to be afraid there?, savaşı kaybetmeyen adam saklanır mı? Yukarıda 4 tane başka kaynak daha gösterdim. Hepsinde yenildiği yazıyor. Israrla aynı değişikliği 5 kere yapıyorsunuz.--Dakmor Tojira 16.31, 13 Eylül 2020 (UTC)
- @Dakmor Tojira Savaşta geri çekilmeseydi savaşı kaybederdi ama kaybetmemek için geri çekildi ve Camoka'da peşinden gelmedi yani bu yenilgi sayılmaz.
- Merhaba Dakmor Tojira ve Hawking'in yolu. İngilizce kaynağı okudum. "They fought at Dalan-baljut" yani savaştıklarını yazmadan "Chinggis Qahan was displaced by Jamuqa" cümlesini okusaydık, "yenilgi mi yoksa taktik bir geri çekilme mi" ikilemi arasında belirsizlik yaşayabilirdik. Ama savaşmışlar ve Cengiz Han geri çekilmiş. Bozguna uğrayıp dağılarak yenilmek değilse de bu net olarak yenilgi diye tanımlanır. Nitekim Türkçede de doğru biçimde yenildiği belirtilerek çevrilmiş. İsteğiniz üzerine bu linki de okudum, burada yenilginin netliği azalmış ama 34. sayfadaki "... iki tarafın üçer tümeni vardı. Camuka daha ağır bastırdı. Cengiz Han ... Cereme geçidine kadar geri çekildi ve Camuka da takipten vazgeçerek geri döndü." ifadeleri de yine Camuka'nın galibiyetini gösteriyor.
- Bu arada belgesel olmayan bir filmi kaynak almamız mümkün değil.
- Şöyle bir örnek de vereyim: 1. İnönü Muharebesini kazanıp kazanmadığımız neden tartışmalıdır? Çünkü çatışmaların sonunda her iki taraf da geri çekilip cephe hattından uzaklaşmışlardır. (Ölü sayısı da az olunca muharebe bile olmadı diyen bile çıkıyor, onu boş verelim.) Bizim galibiyet algımız asker, silah ve mühimmat açılarından karşı tarafa göre çok eksik olmamıza rağmen yenilmememiz ve Yunanlıların ilerleyememiş olmasından kaynaklanıyor. Yani gereksiz de olsa tartışma olabiliyor. Ama Dalan Balzhut'ta tartışma yok.
Şimdi yazdığınız son cümle ise öznel yorum, metinlerde böyle bir bilgi yok. (Adları geçtiğinden takip etmek isteyebilirler diyerek Chansey Yzkoc)
Merhaba ::@İazak Ahmet Temir'in kitabında akşam karanlığından faydalanarak Cereme geçidine kadar çekildi diyor Cengizhan daha fazla kayıp vermiş olabilir ama Cengizhan pes etmeden Camoka takibi bıraktı bu yüzden yenilgi sayılmaz.
- Teknik bir hatırlatma: Bilmediğinizi varsayarak size 3 geri dönüş kuralımızı hatırlatmakta fayda görüyorum @Hawking'in yolu. Ayrıca mesajlarınızın sonuna ~~~~ eklerseniz imzanız otomatik eklenir. Maddeyi inceleyerek anlaşmazlık öncesi duruma geri döndürüyorum, lütfen tartışma netleşene kadar değişiklik yapmayınız. chansey mesaj? 19.16, 13 Eylül 2020 (UTC)
- Sağolsun Vito yapmış... chansey mesaj? 19.18, 13 Eylül 2020 (UTC)
- Chansey merhaba. Tartışmayı takip etmiş olduğunuz için ayrıca bilgi vermek istedim: Kullanıcının bugünkü 3GD ihlalinden dolayı, sizin geçmişte yapmış olduğunuz bilgilendirmeyi de gözeterek 24 saatlik engel tedbirine başvurdum. Dr. Coalmesaj 11.41, 2 Ekim 2020 (UTC)
- Sağolsun Vito yapmış... chansey mesaj? 19.18, 13 Eylül 2020 (UTC)
Cengiz han kedileri yakıp şehire yoladi
[kaynağı değiştir]Jkecwdwkfr
- Vikiproje GM Çok-önemli B-sınıf sayfalar
- Vikiproje 10K Çok-önemli B-sınıf sayfalar
- Vikiproje Tarih En-önemli B-sınıf sayfalar
- Vikiproje Siyaset Çok-önemli B-sınıf sayfalar
- Vikiproje Çin En-önemli B-sınıf sayfalar
- Vikiproje Din Çok-önemli B-sınıf sayfalar
- Vikiproje Biyografi Az-önemli B-sınıf sayfalar
- Vikiproje Orta Çağ Çok-önemli B-sınıf sayfalar
- Vikiproje Ölüm Çok-önemli B-sınıf sayfalar
- Vikiproje Moğolistan En-önemli B-sınıf sayfalar
- Vikiproje Özbekistan Çok-önemli B-sınıf sayfalar
- Vikiproje Tacikistan Çok-önemli B-sınıf sayfalar
- Vikiproje Türkmenistan Çok-önemli B-sınıf sayfalar
- Vikiproje Kazakistan Çok-önemli B-sınıf sayfalar
- Vikiproje Kırgızistan Çok-önemli B-sınıf sayfalar
- Vikiproje Asya En-önemli B-sınıf sayfalar
- Vikipedi eski seçkin maddeler