Lwa mouvman Newton
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5d/Newtons_laws_in_latin.jpg/280px-Newtons_laws_in_latin.jpg)
Lwa mouvman Newton yo se yon seri prensip ki anba gwo teyori Newton mouvman nan kò yo, yo rele mekanik newtonyen oswa mekanik klasik. Nan lwa jeneral mouvman sa yo, Newton te ajoute lwa gravitasyon inivèsèl la ki fè li posib pou eksplike tou de chit kò yo ak mouvman lalin nan alantou an latè.
Yo deklare yo pou premye fwa nan travay li Philosophiae naturalis principia mathematica nan .
Premye lwa Newton oswa prensip inèsi
[modifye | modifye kòd]Enonse
[modifye | modifye kòd]Enonse orijinal premye lwa mouvman an[1] se sa a:
« Tout kò pèsevere nan eta repo oswa mouvman inifòm nan yon liy dwat kote li jwenn tèt li, sof si kèk fòs aji sou li epi fòse li chanje eta. »
Nan fòmilasyon modèn lwa a, nou pale de mouvman rektliniè inifòm, epi nou ranplase nosyon fòs pa fòs ki soti nan fòs yo aplike. sou kò a, plis jeneral. Nan lòt mo, si pa gen okenn fòs egzèse sou yon kò[N 1], oswa si sòm fòs yo egzèse sou li egal nan vektè nul[N 2], vitès la li konstan (direksyon an, direksyon an ak nòmal la konstan) oswa, ki vini nan menm bagay la, li yo. akselerasyon se zewo. Lwa sa a anile enpilsyon, konsèp nan fizik Aristòt la selon ki pou kenbe vitès yon mobil konstan, li te nesesè pou aplike yon fòs kontinyèl sou li[N 3].
Mouvman Newton konsidere a fèt an relasyon ak yon espas matematik abstrè ke li sipoze absoli. Premye lwa li a aplike tou nan ankadreman referans nan tradiksyon inifòm ki gen rapò ak espas absoli sa a, ki rele Galilean Frame of reference. Nan 19yème syèk, yo te abandone nosyon espas absoli an favè ankadreman referans Galile yo sèlman. Se poutèt sa premye lwa Newton a refòmile jodi a nan fòm sa a:
Nan yon kad referans Galileyen an, vektè vitès sant inèsi yon sistèm konstan si epi sèlman si rezilta vektè fòs ki aji sou sistèm nan egal a vektè zewo a.
Swa nan ekriti matematik:
mouvman rèktliniè inifòm
kote se yon fòs ekstèn k ap aplike nan sistèm nan.
Nòt ak referans
[modifye | modifye kòd]Nòt
[modifye | modifye kòd]Referans
[modifye | modifye kòd]- ↑ Pwensip matematik nan filozofi natirèl Dapre tradiksyon soti nan Latin nan franse pa Émilie du Chatelet (), p. 17; vèsyon orijinal la nan laten se: (la) Corpus omne perseverare in statu suo quiescendi vel movendi uniformiter in directum, nisi quatenus a viribus impressis cogitur statum illum mutare.
Gade tou
[modifye | modifye kòd]Sou lòt pwojè yo :
- prensip, sou Wiktionnaire
- Isaac Newton, sou Wikiquote
Isaac Newton, sou Wikimedia Commons
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ec/Wiktionary-logo.svg/20px-Wiktionary-logo.svg.png)
Bibliyografi
[modifye | modifye kòd]- Isaac Newton (trad. du latin en français par Émilie du Châtelet ()), Principes mathématiques de la philosophie naturelle [« Philosophiae naturalis principia mathematica »], (lire en ligne)
Lyen ekstèn
[modifye | modifye kòd]
- Avi nan diksyonè oswa ansiklopedi jeneralis :