Błędne koło (obraz Jacka Malczewskiego)
![]() | |
Autor |
Jacek Malczewski |
---|---|
Data powstania | |
Medium | |
Wymiary |
174 × 240 cm |
Miejsce przechowywania | |
Lokalizacja |
Błędne koło – obraz olejny polskiego symbolisty, Jacka Malczewskiego. Jest uznawany za jedno z jego najwybitniejszych dzieł i jest zazwyczaj interpretowany jako alegoria roli artysty[1]. Obecnie znajduje się w Muzeum Narodowym w Poznaniu[2].
Opis i analiza
[edytuj | edytuj kod]Obraz przedstawia fantastyczną wizję postaci ludzkich dynamicznie wirujących nad ziemią. Artysta przedstawił samego siebie jako chłopca siedzącego na drabinie pośrodku koła z zamyślonym wyrazem twarzy i pędzlem w ręce. Jest otoczony przez nagie ciała bachantek; ludzi młodych i starych, którzy personifikują uczucia i wyobrażenia młodego twórcy. Paradoksalnie, wydają się oni zarówno rzeczywiści ze względu na iluzoryczny sposób przedstawienia, jak i nierealni, przez abstrakcyjną przestrzeń, którą zajmują na obrazie. Lewa, lepiej oświetlona część obrazu może symbolizować zmysłową ekstazę, a prawa, ciemniejsza - lęki i niepokoje artysty. Według Ireny Kossowskiej ten wewnętrzny dualizm kreatywności artysty pokazuje witalność ludzkich instynktów i tragedię ludzkiego losu jednocześnie. Warto uwzględnić, że dualizm jest istotnym tematem w wielu dziełach Malczewskiego - chociażby w "Hamlecie polskim", w którym używa nawet podobnego podziału kolorystycznego.
Stanisław Ignacy Witkiewicz skomentował obraz, mówiąc, że artysta i sztuka odgrywają ważną kognitywną rolę; artyści mogą dostrzec ludzką duszę poprzez pozbycie się zwykłych sposobów myślenia i poprzez bezpośredni kontakt z wszechświatem[3].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ O symbolice trzech obrazów Jacka Malczewskiego [online], Niezła sztuka, 14 lipca 2015 [dostęp 2022-04-30] (pol.).
- ↑ Baśniowość i realizm w twórczości Jacka Malczewskiego - Zintegrowana Platforma Edukacyjna [online], zpe.gov.pl [dostęp 2022-04-30] .
- ↑ Błędne koło | iSztuka [online], www.isztuka.edu.pl [dostęp 2022-04-30] .